ترس از رانندگی

دوستی كه كمی بزرگسال است از من پرسيده ترس از رانندگی دارم. چگونه اين ترسم از بين برود.
با افزايش سن به تبعيت از خصوصيات محافظه كارانه، ترس از رانندگی بيشتر ميشود ولی با دريافت و كسب تجربيات در طول سالهای انجام رانندگی ، اين ترس به نوعی احتياط واقعبينانه تبديل ميگردد كه شخص راننده را وادار ميكند طوری رانندگی نمايد كه كمترين پذيرش خطر را، شامل خود و خودرويش و ساير عابرين و سرنشينان خودروهای ديگر ، نمايد.
راستش را بخواهيد طی چند روز گذشته با يكی از همكارانم اين مشكل را در حال حل كردن هستيم . ايشان حدود 53 سال سن دارند
و امروز گواهينامه پايه دو خود را از اداره پست دريافت كرد .ايشان، قصد خريد يكدستگاه مزدا 3 نو در همين روزها، به عنوان اولين خودروئی كه مالك آن خواهد شد را دارد و پس از آن رفتن به مسافرت با خودرو شخصيش بهمراه خانواده از شهرستان بندر ماهشهر به همدان و سپس مشهد در همين تابستان .
به او گفتم طبيعی است كه نگران باشی ، نميدانم و نميخواهم بدانم چه عواملی باعث شده كه تا كنون گواهينامه نگرفته و صاحب خودرو نشده ائی ، ولی ميدانم كه مشكل مالی باعث اين موضوع نشده. در هر حال با توجه به اينكه رانندگی زياد نكرده ائی و خودت نيزميدانی كه بحد كافی تسلط به راندن خودرو نداری اين نگرانی يك امر طبيعی است ولی بايد اين نگرانی ازبين برود چون يكی از مهارتهای رانندگی ، نترسيدن است . به او گفتم ببين خلبان يك هواپيما كاری كه انجام ميدهد شبيه به رانندگی است شما ميبايست هنگام رانندگی عملی را در روی زمين بر روی خودرو انجام بدهيد و عكس العمل آنرا تقريباً بلافاصله دريافت كنی ولی يك خلبان هنگام پرواز عملی را كه انجام ميدهد با عكس العمل تاخيری از هواپيمايش دريافت ميكند. شما هم همانند يك خلبان كه تمام موارد ديكته شده و دستورالعملهای كاربردی هواپيمايش را رعايت ميكند ، بر روی خودرو خود انجام ميدهيد، با اين تفاوت كه تعداد بيشتری از اعمال اشتباه شما به نسبت يك خلبان قابل اغماض و يا جبران هستند . اما يك نكته در انجام صحيح و بی خطر اين گونه كارها وجود دارد كه باعث ميشود تسلط بهتری نسبت به انجام آن داشته باشيم، كم ترسيدن و اعتماد بنفس داشتن. البته اين به مفهوم آن نيست كه وقتی تجارب و دريافتهای قبليمان به ما يادآور ميشوند با اين نوع عملكرد و شيوه عنقريب خطر را به نزديكی خود خواهيم آورد با نترسيدن بی مورد ،باعث اجتناب از خطر نشويم. وقتی ميتوان با انبر دست ميخ را گرفت و آنوقت چكش را بر روی ميخ زد چرا هنگاميكه انبر دست وجود دارد از آن استفاده نكنيم . تمام علائم و لوازم كمكی در خيابان و جاده به شما كمك ميكنند رانندگی خوب و كم خطری را داشته باشيد . كافی است در حد توان كنترلی خود سرعت بگيريد و در پی عملی را كه بر روی خودرويتان انجام ميدهيد عكس العمل قابل قبول و صحيح آنرا دريافت كنيد. لزومی ندارد همانند ديگران كه تجربه بيشتری دارند با سرعت برانيد. ( دوستان ميدانند كه بی تجربه هائی نيز وجود دارند كه در جاده های نا آشنا هم در پی عادت هميشگی، تند ميرانند و اين امكان وجود دارد كه اين آخرين رانندگی آنها ، پس از رسيدن به آن پيچ كه كمی در كناره سمت راست آن ريگ و شن وجود دارد باشد ) منهای بی تجربه ها ديگر خودروهای عبوری مراعات حال شما را تقريباً خواهند نمود و كافی است در منتهی اليه سمت راست و با دقت و در حدود سرعت مجاز كه تابلو به شما ميگويد رانندگی كنی لزومی به پيچ بری نيست و به بی تربيتهائی كه با بوقهای و اشارات دست خود شما را تنبيه و يا ترقيب و تشويق به سرعتی مينمايند كه برای شما خطر ساز است اهميتی نده . در صورتيكه متوجه شدی كاروانی از خودروها را بدنبال خودت داری يدك ميكشی بهتر است گاهی برای مدت كوتاهی در كناره امن جاده پارك كنی تا خودروهای پشت سريتان از خودرو شما عبور كنند. مطمئناً در هنگام رفتن به اين مسافرت ترس بيشتر و تسلط كمتر و در برگشت از آن ترس كمتر و تسلط بيشتری پيدا خواهی كرد. درست است كه جاده ها شلوغ و پر ترافيك هستند اما خودرو شما بوق و ترمز دارد و جاده ها به دوبخش مجزا برای رفت و آمد با خط كشی تفكيك شده اند و علائم و تابلوها نيز به تو كمك خواهند كرد . در صورتيكه لازم بود از كاميون و يا تريلر با طول زياد سبقت بگيری دقت كن كه راننده آن اگرخودرو شما را در آينه ببيند و از وجود شما مطلع شود خيلی بهتر است و هنگام سبقت به بدنه تريلر و كاميون نگاه نكن و فقط جاده خودت را نگاه كن و سبقت را حتی اگر خودروئی از مقابلت نمی آيد بسرعت با افزودن فشار به پدال گاز زودتر تمام كن. از سر بالائی نترس و با تعويض بموقع دنده خودرويت را پر قدرت بالا ببر و سعی كن در سربالائی با فاصله زياد از خودروهای سنگين بالا بروی و در سرازيری بسيار احتياط كن و با استفاده از دنده سنگين پائين بيا و كمتر از ترمز استفاده كن چون ترمز ممكن است داغ شود و خوب نگيرد و نگذار خودرو سرعت بگيرد نترس چون خودرو را برای اينگونه جاده ها ساخته اند. هميشه قبل از پيچ طوری سرعت خودرويت را كم كن كه در دل پيچ نياز به ترمز گيری نداشته باشی و بتوانی با تسلط بهتری به خودرو فرمان بدهی . از دست انداز نترس لوازم جلو بندی وفنر و متعلقات چرخ طوری ساخته شده اند كه بتوانند بيش از صدها بار دست اندازهای بد را بدون آسيب طی كنند و هزينه رفع عيب آنها در خودرو ، زياد نيست ولی انحراف بمنظور نيفتادن در دست انداز باعث ميشود شما كه ابتدای مراحل فراگيری رانندگی را ميگذرانی و هنوز حس خودكار ابتدا نگاه به آينه و سپس انحراف را نداری با انحرافت به چپ باعث ايجاد حادثه شوی. و يا خودرويت دچار رقص در جاده بعلت حركت ناگهانی فرمان در سرعت شود.
يك گونه اضطراب و ترس هم ناشی از آن است كه وقتی به جاده در دور دست نگاه ميكنی و باريكی و يا پيچ و خم و ناهمواری آن و ترافيكش را ميبينی دچار اين توهم ميشوی كه به سمت خطر داری نزديك ميگردی اما هرچه به آن محل نزديكتر ميشوی ملاحظه ميكنی كه بنظر ميرسد با كاهش سرعت فراخی جاده را حس و عكس العمل مناسب را داری انجام ميدهی و ترس در خود محل گذر بی معنی ميشود حال آنكه از دور اين محل ترس آور مينمود. ديگر اينكه اگر خودت تا كنون راننده نبودی ولی بغل دست راننده ها كه نشسته ائی و به نوعی تجربيات آنها به شما منعكس شده است . اينبار، ديگری بغل دست شما نشسته است و مسئوليت هدايت خودرو بعهده شما است و ديگر از رخوت و سستی خواب آور ناشی از صندلی راحت و كاركرد مطبوع و لذت بخش بخاری در زمستان و كولر در تابستان و لالائی گوش نواز صدای موتور برای شما سهمی نبايد گذاشته شود چون ابتدا منگ و سپس ممكن است، در حاليكه چشمان باز داريد ، خود و سايرين را به خواب مرگ ببريد. بيشترين اضطراب و ترس بهنگام را هنگاميكه سطح هوشياريت در حال پائين آمدن است و در حال منگ شدن هستی داشته باش چون منگ شدن را حس خواهی كرد ولی خواب رفتن را ممكن است زمانی حس كنی كه در بيمارستان هستی. طبيعی است كه اين احتمال وجود دارد هر راننده تازه كاری حتی اگر استراحت كافی نيز كرده باشد پس از حدود دو ساعت دچار منگی شود . رفع اين حالت منگی با پارك كردن خودرو و بيرون آمدن از آن و تنفس هوای تازه و تغيير شرايط و يا خوردن چلسمه جات و كمی چرت زدن در خودرو پارك شده ممكن ميباشد. بهرحال كسانی كه هنگام رانندگی اضطراب و ترس دارند با مداومت در رانندگی ميزان ترس آنها كمتر خواهد شد و احتياط بدون ترس را تجربه خواهند كرد .
بد نيست بدانيد ، رانندگان قديمی و حتی حرفه ائی نيز گاهی دچار اضطراب و ترس ميشوند كه معمولاً عامل آن وجود نوشيدنيهای و بيماریهائی كه سرگيجه آور باشند و كم خوابی و پركاری و انتهای روز پر تنش و يا تابوی توهم زای نرسيدن به مقصد، در انتهای راه و يا ديگر حالتهای روانی ميتواند باشد . اينگونه رانندگان در اين حالت ضمن خوردن يك عدد شيرينی يا شكلات سرعت خودرو را برای غلبه بر اين ترس كاهش داده و با تغيير در وضعيت نشستن خود بر روی صندلی از حالت تقريباً نيمه خوابيده به حالت تقريباً نيمه ايستاده ، سطح هوشياری خود را برای غلبه بر ترس افزايش ميدهند.