دسته بندی باتری ها

باتری ها مولد هایی هستند که انرژی شیمیایی را تبدیل به انرژی الکتریکی میکنند .
باتری ها معمولا از کنار هم قرار دادن حداقل دو صفحه فلزی ( یا آلیاژیی) متفاوت در داخل یک محلول شیمیایی بوجود میایند. یکی از این دو صفحه دارای خاصیت الکترون دهی بیشتر(مثبت یا آند) و دیگری دارای خاصیت الکترون گیری بیشتر(منفی یا کاتد ) میباشد . محلول شیمیایی که باعث ایجاد ارتباط بین این دو صفحه میگردد ، الکترولیت نامیده میشود.

دسته بندی باتری ها
باتریها را به روشهای مختلف دسته بندی میکنند در ادامه مهمترین روشهای دسته بندی آمده است.

از نظر حالت الکترولیت :
باتری خشک(dry) الکترولیت این نوع باتری ها جامد میباشند مانند باتریهای قلمی،
باتری تر(wet) دارای الکترولیت مایع میباشند مثل باتریهای مورد استفاده در خودرو ها
توجه : امروزه نوعی باتری ها به بازار ارائه شده که الکترولیت آن نه کاملا جامد مانند باتری قلمی و نه مایع مانند باتریهای متداول خودروها ، الکترولیت این باتری ها مانند ژل میباشند به این باتری ها ، باتری های با مراقبت کم (free-maintenance) یا (low-maintenance) نامیده میشوند . البته شاید بتوان آنها را در دسته باتری های خشک قرار داد

از نظر جنس الکترولیت و صفحات :
باتری سربی- اسیدی(lead acid (، باتری نیکل- کادمیوم(Nickel-cadmium)، باتری هوا- روی(zinc-air) ، باتری آلکالاین (alkaline)....

معمولا باتریهای خودرو ها از نوع باتری های سربی- اسیدی میباشند و دلایلش این است که اولا هزینه ساخت آن کمتر از انواع دیگر است و ثانیا محدوده دمایی مناسب برای بهترین کارایی آن نسبت به سایر باتریها گسترده تر است ، امپر و ولتاژ ان نیز در ان محدوده دمایی مناسب میباشد. از این پس منظور ما از عبارت باتری همان باتری سربی اسیدی میباشد
جدول زیر میزان تولید ولتاژ انواع باتری ها در هر خانه باتری را نشان میدهد
نوع باتری سربی- اسیدی نیکل- کارمیم نیکل- آهن سریم- گوگرد
ولتاژ هر خانه باتری 2v 1.2v 1.2v 2v

همانطور که ملاحظه میگردد باتریهای سربی اسیدی و باتریهای سدیم گوگرد بیشترین میزان تولید ولتاژ را در هرخانه باتری را دارا میباشند اما تولید باتریهای سربی اسیدی ارزان تر از باتری های سدیم گوگرد میباشند (سرب نسبت به سایر فلزات ارزان تر است )بنابرین این نوع باتری در خودرو ها متداول میباشد
چرا خودرو ها به باتری نیازمندند؟
تامین برق مورد نیاز در زمانی که موتور خاموش است – تامین برق لازم جهت استارتر – کمک به سیستم شارژ در زمانی که تعداد مصرف کننده ها بالا میرود ( و آمپر مصرفی زیاد میشود)

باتری های سربی اسیدی
همانطور که گفته شد متداول ترین نوع باتری برای خودروها ، باتری سربی اسیدی میباشد. صفحه مثبت از جنس دی اکسید سرب ( به آن پر اکسید سرب نیز میگویند) (PbO2) و صفحه منفی از جنس سرب (Pb) میباشد . الکترولیت آن اسید سولفوریک رقیق شده با آب (H2SO4+H2O) میباشد.


عملکرد باتریهای سربی اسیدی

تصاویر زیر بطور خلاصه عملکرد باتری را در زمانهای مختلف نشان میدهد

تجزیه :
O2 از PbO2 جدا میشود
H2 از H2SO4 جدا میگردد

ترکیب :
O2 با 2H2 ترکیب میشود و در نهایت 2H2O میدهد .
Pb صفحه مثبت با SO4 ترکیب شده و PbSO4 میدهد.
Pb صفحه منفی با SO4 ترکیب شده و PbSO4 میدهد






صفحه مثبت و منفی هر دو تبدیل به PbSO4 میشود.
الکترولیت تبدیل به H2O (آب) میشود.







تجزیه :
PbSO4 صفحه مثبت و منفی به Pb با دو بار مثبت و SO4 با دو بار منفی تجزیه میشود .
H2O به 2H با بار مثبت و O با دو بار منفی .
ترکیب :
Pb صفحه مثبت با دو تا O ترکیب شده و PbO2 میدهد.
SO4 صفحات مثبت و منفی با 2H ترکیب شده و H2SO4 میدهد


و در نهایت دوباره همان حالت اولیه پس از شارژ شده باتری بوجود میاید
اجزای یک باتری واقعی
.

انچه تا حال درمورد اجزاء باتری ها ذکر شد جهت سهولت نحوه عملکرد باتری ها بود و گرنه باتری ها دارای اجزای دیگری بجز صفحه مثبت ومنفی و الکترولیت میباشند.
این اجزا عبارتند از :
پوسته............................... Battery case
درپوش باتری....................Battery cover...
در خانه باتری..............................Vent cap
قطب های باتری.................. Terminal post
خانه باتری...............................Battery cell
صفحه های مثبت.................. Positive plate
صفحه های منفی ............... Negative plate
صفحه های عایق ....................... Separator
الکترولیت................................ . Electrolyte
شانه نگهدارنده صفحات.................. Plate connector
پلاک باتری........................ Battery information label
نشاندهنده شارژ باتری.....................Gravity indicator
نشاندهنده سطح الکترولیت................charging leveler
بعضی از این اجزا در تمامی باتربها استفاده نمیشوند . مثلا نشاندهنده شارژ بودن باتری و نشاندهنده سطح الکترولیت


اجزا دو نوع باتری
پوسته و درپوش باتری (battery case and cover)
جعبه ای که تمام اجزاء یک باتری را در خود جای میدهد پوسته باتری نامیده میشود. پوسته یا بدنه باتری ها باید در مقابل اثرات اسید مقاوم باشند علاوه بر ان در باید بتواند تغییرات دما ( 50- تا 150 درجه سانتیگراد) و ضربه نیزتحمل نماید. در گذشته پوسته باتری را از نوعی لاستیک تهیه میکردند اما امروزه معمولا از پلاستیکها مخصوص برای اینکار استفاده میگردد.
بدنه باتریها توسط جداره های عمودی معمولا به 6 قسمت تقسیم میشود این قسمت ها محل قرار گرفتن صفحات مثبت، منفی ، عایق، شانه باتری و الکترولیت میباشد . به هریک از این قسمت ها یک خانه باتری گفته میشود.

همانطور که ملاحظه میگردد علاوه بر این جدارها تعدادی شیار نیز در کف پوسته باتری وجود دارد که دو وظیفه بر عهده دارند یکی اینکه تکیه گاهی برای صفحات باتری هستند و دیگری اینکه چون پس از مدتی صفحات باتری دراثر فعل و انفعالات شیمیایی ریزش میکنند فاصله بین این شیارها فضای مناسب جهت ته نشین شدن این رسوبات را فراهم میکند.
جنس درپوش باتری نیز مانند بدنه باتری ار نوعی پلاستیک تهیه میشود . بر روی در پوش محلی برای خروج قطبین باتری و همچنین نصب در خانه های باتری تعبیه میگردد. البته لازم به ذکر است که گاهی در خانه های باتری از روی درپوش حذف میشود .
معمولا باتریهای از نوع ژلی (Gell – cell) که الکترولیت انها مایع نیست ، احتیاجی به در خانه باتری ندارند.

توجه : امروزه در بازار ایران نوعی باتری به نام اتمیک 2000 وجود دارد که در نظر اول ممکن است تصور شود این باتریها دارای در خانه باتری نیستند . اما در حقیقت این باتریهای بجای داشتن 6 درپوش مجزا درپوشی یک پارچه دارند. (در مورد این باتری تصویری نتوانستم پیدا کنم – بس که کارخانه های تولید کننده اطلاعات میدهند !!! ) اما یه چیزیه شبیه به این

در خانه باتري Vent Cap
همانطور كه قبلا ذكر شد معمولا براي هر خانه باتري يك سوراخ در نظر ميگيرند كه از طريق آن مقدار الكتروليت داخل هر خانه كنترل شود . هر يك از اين سوراخ ها توسط يك درپوش بسته ميشوند ، كه به آن در خانه باتري ميگويند .هر در خانه باتري بايد داراي دو مشخصه مهم باشد كه عبارتند از :
1. اجازه خروج گازهاي توليدي در هر خانه
2.
هنگامي كه باتري در حال شارژ شدن توسط دينام يا الترناتور است ، بين صفحات مثبت و منفي و الكتروليت ، فعل و انفعالات شيميايي رخ ميدهد كه اين فعل و انفعالات باعث بالا رفتن دما در الكتروليت ميگردد (گرما زا است ) . اين افزايش دما باعث افزايش سرعت تبخير آب موجود در الكتروليت ميگردد .براي خروج بخارات آب توليد شده در هر خانه باتري لازم است كه در خانه باتري داراي حداقل يك سوراخ يا مجراي خروجي به هواي آزاد راه داشته باشدكه بخار آب توليد شده بتواند از خانه باتري خارج شود. اگر اين بخار از خانه خارج نشود فشار در خانه باتري بالا ميرود و باعث ايجاد سوراخهاي ريز نهايتا از ضعيفترين قسمت خانه ميگردد كه معمولا الكتروليت از انجا خارج ميگردد ( وجود سفيدكهاي كوچك در اطراف پوسته باتري)
2. جلوگيري از خروج الكتروليت مايع از در
3.
اگر سوراخ روي در يك سوراخ ساده باشد ممكن است در اثر شتابهاي ناگهاني يا ترمزهاي شديد مايع الكتروليت از طريق اين سوراخ ها خارج شده و ميزان سطح الكتروليت در باتري ها پايين بيايد. بنابراين در خانه را طوري طراحي ميكنند كه علاوه اينكه قابليت خروج بخار هاي توليدي راداشته باشد از خارج شدن الكتروليت مايع جلوگيري كند .دو نوع از طرح هاي بكار رفته براي در خانه باتري در شكلهاي زير آمده است.



همانطور كه ملاحظه ميگردد مجرايي مارپيچ براي سوراخ در خانه در نظر گرفته شده است كه باتوجه به قابليت بخار ميتواند از اين مجرا عبور كرده و از آن خارج شود اما مايع الكتروليت پس از برخورد با قسمت بالايي ماپيچ به سمت پايين برميگردد. البته برخي باتري هاي موجود در ايران فقط با قرار دادن يك مانع ساده زير سوراخ در خانه باتري اين كار را انجام ميدهند كه مسلما كارايي آن به اندازه طرحهايي كه در شكل ملاحظه ميگردد نميباشد
قطب باتري Terminal post of battery
هر باتري داراي دو قطب اصلي ميباشد ( توجه: هر خانه باتري خود داراي 2 قطب ميباشد اما در باتري هاي غير قابل تعمير اين قطب ها زير درپوش بالايي باتري قرار گرفته و ديده نميشوند يعني يك باتري 12 ولتي داراي 12 قطب ميباشد – 6 قطب مثبت و 6 قطب منفي كه دوتاي آنها قطبهاي اصلي و سايرين در زير درپوش ميباشند . از اين به بعد منظور از قطب همان قطبهاي اصلي باتري خواهد بود) . قطب هاي باتري محل خروج جريان برق از باتري در زمان مصرف شدن و محل ورود جريان برق به باتري در زمان شارژ شدن باتري ها ميباشند . باتوجه به جهت جريان برق يك قطب را قطب مثبت و ديگري را قطب منفي مينامند.
نحوه قرار گرفتن قطبهاي باتري روي پوسته متفاوت است شكل زير چند روش متداول را نشان ميدهد
كه شامل :
مدل SAE ، ترمينال جانبي ، ترمينال L شكل ، ترمينال مهره اي ، و ترمينال تركيبي ميباشد

سيستم قطب بندي به روش SAE متداول تر از ساير روش ها ميباشد
شناسايي قطبهاي مثبت ومنفي
با توجه به اينكه در هنگام نصب باتري روي اتومبيل قطب منفي به بدنه و قطب مثبت به كابل استارت ( اتومات استارت) متصل ميگردد تشخيص قطبين از يكديگر حايز اهميت ميباشد.
قطب مثبت با علامت -------< + ، P ، POS
رنگ -------< قرمز
ضخامت -------< بيشتر از منفي مشخص ميگردد
و قطب منفي با علايم -------< - ، N ، NEG
رنگ -------< مشكي يا آبي
ضخامت -------< كمتر از مثبت مشخص ميگردد



در صورتي كه هيچ يك از علايم ذكر شده وجود نداشتند (پاك شده بودند يا قابل تشخيص نبودند) ميتوان با يك آزمايش ساده قطب ها را از يكديگر تشخيص داد .
يك سر سيمي را به يكي از دو قطب متصل كنيد و سر ديگر آن را داخل الكتروليت يكي ار خانه ها ي باتري قرار دهيد . ملاحظه خواهيد كرد كه اطراف سيم حباب هايي بوجود ميايد . اين آزمايش را با قطب ديگر نيز انجام دهيد هر كدام ار قطب ها كه حباب بيشتري در اطراف سيم داخل الكتروليت توليد كرد آن قطب ، قطب منفي ميباشد. ( تذكر: ان آزمايش فقط جهت موارد ضروري ميباشد .تكرار باعث خراب شدن باتري ميگردد.) . توجه هيچگاه دوسيم از قطبين را همزمان وارد يك خانه باتري نكنيد چون ممكن است در اثر اتصال بين دو سيم در خانه بانري آب باتري به صورت شما بپاشد.
صفحات باتري

صفحه منفي Negative plates
صفحات منفي ( و مثبت ) از دو قسمت تشكيل ميشوند يكي ماده فعال آن صفحه و ديگري اسكلت اصلي .همانطور كه قبلا گفته شد جنس ماده فعال صفحات منفي در حالت شارژ كامل از سربPb ميباشد براي تهيه اين صفحا ت ( و صفحات مثبت ) ابتدا يك اسكلت فلزي مشبك تهيه ميكنند . جنس اين اسكلت معمولا از آلياژ سرب ميباشد كه براي افزايش مقاومت و سهولت در هنگام ريخته گري آن درصدي كلسيم و آنتيموان به آن اضافه مينمايند . شكل زير يك نوع اسكلت شبكه بندي شده را نشان ميدهد

براي نفوذ بهتر الكتروليت در صفحات منفي ( و مثبت ) بهتر است اين صفحات حالت اسفنجي داشته باشند. براي قرار دادن ماده فعال بين شبكه هاي اسكلت آنرا به صورت خمير تهيه كرده و از شبكه اسكلت عبور ميدهند سپس انرا در كوره ها مخصوص خشك مينمايند. رنگ صفحات منفي خاكستري و تعداد آن در هر خانه باتري يكي بيشتر از صفحات مثبت آن خانه ميباشد.
صفحات مثبتPositive plates
جنس ماده فعال صفحات مثبت در زمان شارژ كامل ، دي اكسيد سرب ( پر اكسيد سرب ) Pbo2 ميباشد كه اين صفحات به رنگ قهوه اي سوخته يا قهوه اي مايل به قرمز ميباشند . هر صفحه مثبت بين دو صفحه منفي قرار ميگيرد بنابرين تعداد آنها يكي كمتر ار تعداد صفحات منفي در آن خانه ميباشند . به همين دليل ميزان مصرف شدن صفحات مثبت بيشتر از صفحات منفي ميباشد و همچنين ميزان ريزش اين صفحات .به همين دليل براي جلوگيري از خوردگي سريع صفحات مثبت ، امروزه اين صفحات در لفافه از نوعي عايق قرار داده ميشوند . مطابق شكل زير

توجه : در گذشته هنگامي كه مصرف كننده باتري را خريداري ميكرد لازم بود قبل از استفاده روي خودرو آنرا به دستگاه شارژ متصل كرده تا شارژ شود . امروزه با تغيير در نحوه ساخت صفحات مثبت و منفي ديگر به شارژ اوليه احتياج نيست ( رجوع كنيد به مشخصات روي پوسته باتري ) به اين ترتيب كه امروزه جنس صفحات مثبت و منفي هر دو از اكسيد سرب Pbo ميباشند . در كارخانه پس از تكميل فرايند ساخت ، الكتروليت به باتري افزوده شده سيس آنرا زير دستگاه شارژ قرار ميدهند كه پس از شارژ كامل جنس صفحات به همان سرب و دياكسيد سرب تبديل ميشود. مجددا الكتروليت را خالي كرده و بعد با اب خانه ها ر ا پر ميكنند( شستشو ميدند ) و در نهايت آب را نيز خالي كرده باتري را به صورت خشك در انبار نگه داري ميكنند . به اين ترتيب ميتوان باتري ها را بين 12 تا 18 ماه نگهداري كرد بدون اينكه احتباج به شارژ دوباره داشته باشند.
صفحات عايقSeparator plates
با توجه به تعداد صفحات مثبت و منفي موجود در هر خانه باتري ، فاصله بين صفحات بسيار كم ميباشد بنابراين احتمال برخورد صفحات به يكديگر زياد ميشود . اگر يك صفحه مثبت و منفي به هم برخورد كنند آن دو صفحه از سيكل توليد جريان خارج ميشوند و در نهايت باعث كاهش ولتاژ توليدي باتري ميگردند . براي جلوگيري از اين اتفاق بين هر صفحه مثبت و منفي يك صفحه عايق قرار داده ميشود. بنابراين تعداد اين صفحات يكي كمتر از مجموع صفحات مثبت و منفي در آن خانه باتري ميباشد . جنس ابن صفحات از چوب ، كائوچو ، فايبر گلاس ، سلولز ، پشم شيشه ، صمغ ..... ميباشند اما رايجترين آنها P.V.C (پلي كلريد ونيل ) است. صفحات عايق بايد داراي منافذي باشند تا الكتروليت بتواند از بين آن به راحتي عبور كند. علاوه براين يك طرف صفحه عايق داراي برجسته گيهاي عمودي ميباشد . اين برجستگي ها باعث هدايت ماده فعال جدا شده ازصفحات مثبت به كف باتري ميشود ( فعاليت اطراف صفحه مثبت بيشتر از صفخه منفي است) . شكل زير يك صفحه عايق را نشان ميدهد

نكته : اگر صفحات مثبت باتري داراي لفاف عايق باشد ديگر به صفحات عايق مجزا احتياجي نيست.
الكتروليت باتريBattery Electrolyte
الكتروليت باتري سربي اسيدي محلول رقيق شده اسيد سولفوريك ميباشد. لازم است مقدار آب و اسيد سولفوريك به دقت و نسبت معين با يكديگر مخلوط شود . اين نسبت معين در به صورت .......
آب اسيد سولفوريك
پيمانه اي 8 3
در صد حجمي 73% 27%
درصد وزني 63% 37%
توجه : در اكثر باتري سازي ها (خودمان) نسبت آب به اسيد را 4 به 1 انتخاب ميكنند كه معادل 75% آب و 25% اسيد ميباشد كه نزديك به نسبت حجمي 73% به 27% است ( گرچه دقيق نيست)
چگالي (جرم حجمي ) اين محلول در دماي 15 درجه سانتيگراد 1.28 گرم بر سانتي متر مكعب ( يا همان 1280 كيلوگرم بر متر مكعب) ميباشد . اين عدد با تغييرات دما و فشار هوا تغيير ميكند

تاثيرات دمايي : به ازاي افزايش هر 1.5 درجه دما مقدار 0.001 گرم بر سانتي متر مكعب ( 1 كيلوگرم بر متر مكعب) از عدد اصلي 1.28 گرم بر سانتي متر مكعب (يا 1280 كيلوگرم بر متر مكعب) كم ميشود . مثلا جرم حجمي استاندارد در دماي 21 درجه عبارت است از
4= 1.5÷ 6 6=15-21
1276= 4-1280 4=1× 4
يعني در دماي 21 درجه سانتيگراد جرمي حجمي الكتروليت بايد 1276 كيلوگرم بر متر مكعب (1.276 گرم بر سانتي متر مكعب ) باشد.
اگر جرم حجمي را در يك دماي معين داشتيم بايد آن را به دماي 15 درجه برگردانيم سپس در مورد آن تصميم بگيريم(برعكس روش بالا جمع ميكنيم ). دانستن مقدار چگالي به ما كمك ميكند كه بفهميم آن باتري به شارژ شدن نيازي دارد يا نه .
مثال: چگالي الكتروليت در دماي 27 درجه 1210 كيلوگرم بر متر مكعب ميباشد . آيا اين باتري به شارژ نياز دارد يا خير؟
8= 1.5÷ 12 12= 15-27
1218 = 8 + 1210 8= 1× 8
با مقايسه عدد 1280 و 1218 و اختلاف اين دو عدد متوجه ميشويم باتري به شارژ نياز دارد
نكته : براي تشخيص شارژ بودن معمولا محدوده اي وجود دارد كه طبق آن بايد به شارژ بودن باتري نظر داد
توجه : هيچگاه از آب لوله كشي براي تهيه التروليت استفاده نكنيد. آب مورد استفاده بايد آب خالص ( آب مقطر ) باشد ميتوان اين آب را ار لوازم يدكي ها در بطري هاي آماده تهيه كرد يا از آب جوشيده و سپس خنك شده استفاده نمود ؛ يا اينكه برفك يخچال را آب كرده از آن استفاده كنيم
نكته بسيار مهم :هنگام تهيه الكتروليت ابتدا آب را در يك ظرف پلاستيكي (لگن) ريخته سپس به آرامي اسيد را به آن اضافه كنيد . حتي بهتر است يك سطح شيبدار پلاستيكي تهيه كرده و اسيد را از بالا روي آن بريزيم تا به آرامي وارد لگن آب شود. اين كار به دليل انجام واكنش شديد بين آب و اسيد سولفوريك و گرما زا بودن اين واكنش ميباشد . در صورت اضافه شدن سريع اسيد به آب دماي محلول به شدت بالا رفته به حد جوش ميرسد و محلول به اطراف میپاشد
سطح الكتروليت در هر خانه باتري بايد حد معيني باشد كه اگر بيشتر از آن شود احتمال ريختن آن در شتابهاي ناگهاني يا ترمزهاي شديد وجود دارد و اگر كمتر از حد معين باشد قسمتي از صفحه باتري در معرض هوا قرارگرفته به به مرور خراب ميشوند.
ظرفيت باتري
روشهاي مختلفي براي تعيين مقدارظرفيت يك باتري توسط انجمن بين المللي باتري ( Battery Council International=BCI) ارايه شده است كه 4 روش به ترتيب اهميت عبارتند از :
الف .آمپر گرداندن ميل لنگ در شرايط سرد= تست باتري در شرايط سرد (Cold Cracking Amps=CCA ):
اين مقدار نشاندهنده توانايي يك باتري براي كار در شرايط سرد ميباشد و برابر است به مقدار آمپري كه يك باتري در دماي 0 درجه فارنهايت (17.8- درجه سانتيگراد )ميتواند از خود خارج كند بدون اينكه ولتاژ باتري كمتر 7.2 ولت شود
ب: آمپر گرداندن ميل لنگ = تست باتري (Cracking Amps = CA )
مانند روش قبلي منتها در دماي 32 درجه فارنهايت (تقريبا 7.7 درجه سانتيگراد). البته رابطه اي تقريبي وجود دارد كه ميتوان اين دو عدد (CCA) را به ( CA) تبديل نمود
CA= CCA×1.25
ج: ظرفيت ذخيره باتري (Reserve Capacity=RC )
مدت زماني كه باتري بتواند در دماي 80 درجه فارنهايت ( 26.7 درجه سانتيگراد) جريان 25 آمپر بدهد بدون اينكه ولتاژ كل آن كمتر از 10.5 ولت شود. باتري بايد بتواند در صورت خراب شدن سيستم شارژ در زمان نسبتا طولاني نيازهاي الكتريكي خودرو را مرتفع كند .
د: آمپر-ساعت
حاصلضرب شدت جريان در زماني است كه آن باتري ميتواند اين شدت جريان را تامين كند. واحد آن آمپر ساعت (Ah ) ميباشد.
ساعت × شدت جريان = ظرفيت
مثلا اگر ظرفيت يك باتري Ah 60 است يعني ميتواند
مدت 60 ساعت جريان 1 آمپري را تامين كند (60 × 1 = 60 )
يا مدت 1 ساعت جريان 60 آمپري را تامين كند ( 1× 60 = 60 )
يا مدت 20 ساعت جريان 3 آمپري را تامين كند ( 20 × 3 = 60)
.................
نكته : هنگامي كه آمپر از باتري كشيده ميشود نبايد ولتاژ باتري كمتر از 10.5 ولت شود .
عواملي كه در تغيير مقدار ظرفيت باتري موثر هستند عبارتند از :
تعداد صفحات باتري ، مساحت صفحات باتري ، دما ، مقدار الكتروليت و چگالي الكتروليت ميباشد
پلاك باتري

براي استفاده بهتر از هر وسيله اي لازم است اطلاعاتي در مورد آن وسيله به ما داده شود .محلي كه اين اطلاعات در انجا ثبت ميشود را پلاك مشخصات ميگويد . باتري ها نيز داراي پلاك مشخصات ميباشند.شركت هاي توليد كننده باتري روشهاي مختلفي را براي اين كار دارند . مثلا گروهي تمام اطلاعات مورد نياز را روي پوسته باتري كنار ه درج ميكنند . گروهي نيز در چند نقطه مختلف اين اطلاعات را قرار ميدهند. در اينجا سعي بر ان است كه تمام اطلاعاتي كهميتوان به عنوان يك مشخصه باتري ثبت كرد بيان شود.
1. كد استاندارد : هر نوع باتري توليدي داراي يك كد استاندارد ميباشد . متداول ترين نوع استاندارد براي باتري ها ، استاندارد DIN است.
2. ولتاژ : يكي از مهمترين مشخصه هاي يك باتري كه حتما تمام توليد كنندگان باتري بايد آنرا روي باتري درج كنند مقدار ولتاژ خروجي باتري ميباشد. ولتاژ باتري خودرو ها بين 6 ولت تا 42 ولت ( خودروهاي برقي ) ميباشد.
3. ظرفيت باتري : حداقل يكي از موارد ذكر شده كه نشاندهنده ظرفيت باتري ميباشند . (در ايران معمولا آمپر- ساعت و تست در شرايط سرد)
4. سايز باتري : براي مشخص كردن ابعاد باتري . در ادامه جدول سايزهاي استاندارد باتري هاي خودرو آمده است
12 Volt Automotive
باتري 12 ولتي خودرو
BCI Group Size
سايز باتري WBI Part Number
كد باتري Cranking Performance
تست باتري Reserve Capacity
ظرفيت ذخيره BCI Maximum Overall Dimensions (Inches)
ابعاد به اينچ

@0F
سرد @32F
معمولي @80F Length
طول Width
عرض Height
ارتفاع
22F X22F 390 490 80 9.5 6.875 8.313
C22F 390 490 80 9.5 6.875 8.313
22NF C22NF 350 440 65 9.438 5.5 8.938
24 24-7 700 825 125 10.25 6.812 8.875
X24 600 750 100 10.25 6.812 8.875
C24H 580 715 102 10.25 6.812 8.875
C24 530 660 90 10.25 6.812 8.875
A24 420 525 70 10.25 6.812 8.875
24F 24F-7 700 875 155 10.25 6.812 8.875
X24F 600 750 100 10.25 6.812 8.875
C24FH 580 715 102 10.25 6.812 8.875
C24F 530 660 90 10.25 6.812 8.875<TD style="BORDER-RIGHT: medium none; BORDER-TOP: medium none; BORDER-LEFT: medium

1- جريان برق مورد نياز وسايل نقليه توسط يك منبع بار الكتريكي اوليه به نام باطري تامين ميگردد.
2- موقعي كه اين بار اوليه مصرف شود دستگاه شارژ (ژنراتور) جريان مصرفي جبران و باري را شارژ مي كند.
3- در خودرو از دينام وباطري جهت توليد جريان الكتريسته استفاده مي شود.
4- دليل استفاده از هردو دينام و باطري : 1- دينام تازماني كه موتور كار مي كند جريان توليد مي كند.(زيرا نيروي اش ازخودرو مي گيرد) 2- باطري به صورت يك انرژي ذخيره شده مي باشد.(براي راه اندازي موتور و به كار انداختن استارت)
5- در بعضي از موتور سيكلت از دينام به تنهايي استفاده مي شود.
6- در خودروها از باتري تر استفاده – اين باتري پس از دشارژ شدن قابل شارژ شدن است .(بوسيله دستگاه )
7- باتري هاي تر 2 نوع اند: 6 و 12 ولت
8- باتري خودروهاي سنگين 24 ولت –(سري 2 باتري 12 ولت)
9- باتري بايد بتواند 1- انرژي دريافت و ذخيره (شارژ) 2- انرژي آزاد (دشارژ)
10-باتري (پيل ) اوليه : باتري هاي خشك كه غالبا براي چراغ قوه وراديو هاي ترانزيستوري استفاده مي شود.
11-باتري ثانويه(انباره): باتري هايي كه توانايي شارژ ودشارژ دارند.

وظيفه باتري
1- انتقال نيروي اوليه استارت به جهت گردش ميل لنگ (كه آمپر زيادي از باتري گرفته مي شود.)
2- در واقع منبع انرژي بايد موتور با سرعتي در حدود 100 دور بر دقيقه بچرخاند.
3- زماني كه موتور خاموش است به كارانداختن روشنايي ها و لوازم صوتي و سيستم جرقه

مزيت باتري سرب – اسيدي
1- جمع وجور بودن آن
2- نسبتا ارزان
3- خوب از آب در آمده و آزمايش خود را داده است.
معايب باتري سرب – اسيدي
1- سنگين بودن آن
2- به نگهداري نياز دارد
3- با گذشت زمان خراب مي شود.

ساختمان باتري
الف/ جعبه باتري(بدنه اصلي باتري)
1-جنس آن پلي پروپيلن يا لاستيك سياه يا لاستيك فشرده يا پلاستيك يا كائوچويا ميكا يا پلاستيك هاي مخصوص يا موادي به نام ابونيت و در قديم از قير سفت (فشرده) =
2-محل قرار گرفتن خانه باتري و تمامي صفحات والكتروليت و ساير قطعات است
3-جنس جعبه باتري از موادي است كه اسيد بروي آن تاثير نگذارد.
4-به شكل مكعب مستطيل و به صورت خانه خانه ساخته شده
5-كف هر خانه داراي تيغه هاي برجسته كه تكيه گاه صفحات باتري است .
6-هرگاه مواد شيميايي صفحات باتري ريزش كند به داخل شيارها رسوب ميكند و از اتصال صفحات به يكديگر جلوگيري مي شود.
7-اگر رسوب از كف باتري بالا بيايد باعث اتصال كوتاه صفحات باتري – افت داخلي باتري زياد و باعث تخليه و كاهش قدرت باتري مي شود.
8-قسمت داخل پوسته تيغه هايي به خانه هاي كوچكتر تقسيم ميكند كه تعداد خانه ها 3 يا 6 عدد مي باشد .
9-كف خانه ها 4 لبه برآمده وجود بنام (پل ) كه صفحات روي اين پل ها قرار مي گيرد.
10-قسمت بالاي پوسته براي هر خانه درب وجود دارد براي ريختن الكتروليت باطري و كنترل سطح آن و روي اين مجرا با درب مخصوصي مسود مي شود.
11-قسمت بالاي 2 قطب + و – باطري وجود دارد.
12- هرسلول (خانه ) باتري 2 ولت دارد. – باتري 12 ولت داراي 6 خانه – باتري 6 ولت داراي 3 خانه – هر خانه 2.2 ولت ذخيره كه 0.2 ولت به مصرف مقاومت داخل باتري مي رسد.
13- درپوش جعبه باتري كه محفظه بالاي جعبه است به وسيله مواد قيري يا به صورت پرسي روي جعبه آببندي مي شود.
14-روي جعبه باتري بايستي كاملا آببندي تا از مصرف الكتروليت جلوگيري شود.
15-اگر روي در پوش جعبه باتري = 1- قيري باشد – مي توان درپوش باز و صفحات را تعويض يا تعمير 2- پرسي باشد – باتري قابل تعمير نيست.
16- كف باطري پله هايي وجود دارد كه باعث مي شود صفحات به كف باطري نچسبد .
17-اگر صفحات به كف جعبه چسبيده باشند خرده هايي كه از آنها ريزش ميكند در كف باطري جمع شده باعث اتصال بين صفحات مي شوند .
18- ديواره هايي در داخل جعبه باطري وجود دارند كه فضاي داخل جعبه به چند قسمت جداگانه تقسيم مي كند = = مجموع صفحات هر خانه داخل يكي از اين قسمت ها قرار گرفته و تشكيل يك خانه باطري مي دهند.
19 – مجموع صفحات + و – هر خانه را در محل خود داخل جعبه باطري قرار داده خانه ها را به طور سري به هم ديگر متصل و در پوش باطري را روي جعبه باطري آب بندي ميكند.
20- روي هر خانه باطري يك مجرا جهت ريختن الكتروليت و كنترل سطح آن وجود دارد و روي اين مجرا با درب مخصوصي مسدود ميشود.
21- روي درب خانه هاي باطري 1 سوراخ وجود دارد كه 2 كار انجام مي دهد.
1- درحين كار باطري گازهاي توليد شده داخل باطري از اين سوراخ خارج مي شوند.
2- وقتي باطري گرم ميشود مايع الكتروليت آن افزايش حجم پيدا مي كند و تا زير درب باطري مي گيرد.
وقتي باطري الكتروليت فروكش كرده و در بالاي خانه توليد خلاء مي كند. == از سوراخ درب باطري هوا وارد خانه شده و از توليد خلا در آن جلوگيري ميكند.
22- هميشه صفحات باتري زير مايع الكتروليت باشند . اگر سطح الكتروليت از سطح صفحات كمتر باشد از قدرت باطري كاسته مي شود.
از طرف ديگر == زياد بودن الكتروليت خانه ي باطري باعث مي شود كه درهنگام گرم شدن باطري الكتروليت از درب هاي آن بيرون بريزد.
23- معمولا سطح الكتروليت هر خانه بايستي 15 ميلي متر بالاي صفحات باشد در بعضي از باطري ها روي جعبه باطري ميزان الكتروليت را با خط هايي نشان داده اند.
24- اتصال خانه هاي باطري به يكديگر از روي در پوش يا از داخل و از درپوش باطري مي باشند.
25- در بعضي از باطري ها در پوش باطري روي جعبه پرس و در بعضي در پوش باطري مواد قيري عايق بندي شده اند.
26- اگر اتصال خانه هاي باطري به يكديگر :
1- از روي درپوش باشد = در صورت قطع شدن اتصال آنها == قابل تعمير است .
2- از داخل و زير درپوش باشد و در پوش باطري هم پرس باشد= قابل تعمير نيست.
27-اگر اتصال خانه هاي باطري قطع شود = كل باطري از كار مي افتد.
( چون اتصال خانه هاي باطري به صورت سري است .)
28- امروز باطري هاي بازار = الكتروليت آن به صورت خمير در آورده اند = خشك مي باشند = اكثر باطري هاي خشك قابل شارژ نمي باشند ( ولي اين باطري ها را بعد از مدتي مي توان شارژ كرد )
29- در باتري هاي خشك در بعضي ها = نشان دهنده رنگي روي بدنه آنها وجود دارد كه با فشار به بدنه باطري= درصورت سالم بودن باطري را نشان مي دهد.


خصوصيات جعبه باتري
1- مقاوم بودن در برابر حرارت حاصل از واكنش
2- مقاوم بودن در برابر عوامل شيميايي
3- مقاوم بودن در برابر ضربه و ارتعاشات حاصل از حركت خودرو
4- عايق خوبي باشد
5- در اثر تماس با اسيد دچار خوردگي و پوسيدگي نشود.
6- قابليت دماهاي بين 50- تا 150 درجه سانتي گراد داشته باشد

ب/خانه باتري
1- محفظه باطري توسط جداره هاي عمودي به 6 قسمت تقسيم ميشود.
2- درون هر قسمت تعدادي صفحات + وتعدادي صفحات – به همراه عايق ميان آنها درون الكتروليت
3- هرخانه تشكيل 1 باتري كوچك مي دهد.

ج/ نگهدارنده صفحات
1-به منظور ثابت نگه داشتن صفحات درون باتري در كناره هاي بدنه باتري شيار هايي وجود دارند كه لبه صفحات درون آنها قرار دارد.
2- شيار هايي در كف باتري وجود كه علاوه بر نگهداشتن صفحات فضاي مناسبي جهت ته نشين شدن رسوبات باتري فراهم زيرا صفحات بعد از مدتي كار كردن رسوب و اين رسوبات به كف باتري ريزش ميكند.

د/درپوش باتري
1- روي محفظه پلاستيكي باتري توسط 1 صفحه پلاستيكي بسته مي شود كه به آن درپوش باتري گويند.
2- جنس درپوش باتري نيز كه همچون بدنه آن در مقابل ضربه واسيد و حرارت مقاوم است.
3- بر روي درپوش باتري محل هايي به منظور نصب درب خانه هاي باتري و خروج قطب هاي باتري تعبيه گردد.
ه/درب خانه هاي باتري
1- درب خانه هاي باتري معمولا به صورت پيچي بوده كه به منظور افزودن آب باتري تعبيه گرديده است.
2-در مواردي كه الكتروليت به صورت ژله اي است (باتري خشك امروزي) نيازي به اين درب نيست.
3- 6 درب معمولا باتري ها دارند.
4- وجود سوراخ ريز بر روي درب خانه باتري ضروري زيرا در هنگام شارژ شدن باتري توسط دينام يا دستگاه شارژ درون باتري يك سري واكنش هاي شيميايي گرمازا رخ كه باعث تبخير آب موجود در الكتروليت مي گردد.كه براي خروج اين بخارات نياز به يك مجرا مي باشد. (در كل : روي هر يك از پيچ ها سوراخ هاي كوچكي ديده مي شود ==اين سوراخ به گاز هاي توليد شده اجازه خروج و تعادل فشار داخل باتري را حفظ و باعث ممانعت از تغييرات حجمي ايجاد شده بر اثر گرما و سرما مي شود .)
5-سوراخ نبايستي بزرگ باشد زيرا ممكن است در هنگام ترمز گيري يا حركت هاي ناگهاني خودرو الكتروليت باتري نيز خارج گردد به اين منظور معمولا مسير اين سوراخ بصورت مارپيچ طراحي مي گردد تا مانع خروج الكتروليت گردد.
6-هر خانه داراي يك پيچ در پوش از جنس كائوچو يا پلاستيك است كه از نفوذ گرد وخاك و مواد ديگر به داخل باتري و همچنين ار ريختن آب اسيد به خارج جلوگيري مي كند.

و/قطب هاب باتري
1- هر باتري داراي 2 قطب + و – است.
2- هر خانه باتري 1 قطب + و 1 قطب – دارد كه باسري كردن 6 خانه باتري به يكديگر قطب هاي باتري اصلي داراي ولتاژ 12 ولت مي باشد.
3- كليه سيم كشي ها ي خودرو از جمله كابل استارت به قطب + و قطب – توسط 1 كابل به بدنه خودرو وصل مي شود.

ر/ الكتروليت
1- در يك پيل الكتروشيميايي همواره نياز به 1 الكتروليت مي باشد كه صفحات + و – ( قطب هاي كاتد و آند) درون آن قرار مي گيرد.
2- ماده الكتروليت بايد داراي قابليت تجزيه شدن به يون هاي + و – را داشته باشد زيرا پس از يونيزاسيون الكتروليت امكان حركت الكترونها و برقراري جريان ميان آند و كاتد فراهم مي گردد.
3- معمولا در باتري هاي سربي از اسيد سولفوريك رقيق شده توسط آب به عنوان الكتروليت استفاده مي شود.
4- الكتروليت باتري از آب واسيد تشكيل شده است.
5- خاصيت اسيد سولفوريك == اسيدي بسيار قوي اگر به تنهايي داخل باتري ريخته شود خيلي سريع صفحات را از بين مي برد . پس با مقدار معيني آب مخلوط مي كنند تا از شدت خوردگي كاسته ولي اگر مقدار آب زياد باشد قدرت باتري كاسته مي شود.
6- اسيد سولفوريك 98 درصد براي تهيه الكتروليت استفاده ميشود.
7-موقع كار با اسيد بايد از لباس هاي مخصوص كه شامل : دستكش روپوش و عينك و كفش هاي مخصوص استفاده كرد.
8- اسيد سولفوريك مخصوص تهيه الكتروليت = مايعي است كه شفاف و بدون رنگ با جرم حجمي بالا كه فقط بايد از اين نوع اسيد سولفوريك جهت تهيه الكتروليت استفاده كرد.
9- اسيد بر روي تمام مواد حتي فلزات خوردگي ايجاد و تنها بر روي پلاستيك و شيشه اثري ندارد پس براي نگه داري از آن بايستي از ظروف پلاستيكي يا شيشه اي استفاده كرد . ( ظروف شيشه نيز خطرناكتر از پلاستيكي است .)
10- آب = بايستي آب مقطر باشد زيرا آبهايي كه داراي املاح است . اين املاح و ناخالصي ها در زمان كار باطري روي صفحات ته نشين و از فعل و انفعالات داخل باتري جلوگيري مي كند.
11- از دستگاهي براي تهيه آب مقطر استفاده ميكنند = بعضي از اين دستگاه ها داراي مواد يوني و بعضي ديگر بوسيله جريان برق آب مقطر تهيه مي كنند.
12- روش ديگر براي تهيه آب مقطر : 1- جوشاندن آب و سرد كردن بخار آب كه به قطرات آب تبديل ميشود. 2- استفاده از برفك يخچال يا آب باران
13-اين مايع الكتروليت روي پليت ها واكنش شيميايي انجام == در نتيجه انرژي شيميايي را به انرژي الكتريكي تبديل مي كند.




روش تهيه الكتروليت

چند نكته ايمني :
1- بدون لباس مخصوص و دستكش اصلا اقدام به اين كار نكنيم.
2- تركيب آب واسيد توليد بخار وپاشش مي كند كه خطرناك است ( استفاده از عينك )
3-محل تهيه آب واسيد نزديك به شير آب باشد تا اگر اسيدي روي بدن ريخت سريعا محل اسيدي را بشوئيم.
لوازم مورد نياز:
1- يك ظرف و 1 همزن پلاستيكي ( كاملا تميز باشد .)
2-از ظروف و همزن فلزي يا مواد غير پلاستيكي اگر استفاده شود در حين تهيه الكتروليت در آب و اسيد حل مي شود و باعث آلودگي الكتروليت مي شود.
3- تركيب اسيد و آب توليد گرماي زيادي مي كند پس اگر آب و اسيد زيادي درست كنيم و ظرف احتمال اين كه تحمل گرماي آن را نداشته باشد و ظرف پلاستيكي آب مي شود.
4- نسبت حجمي الكتروليت بايد
73 درصد آب مقطر 27 درصد اسيد
تقريبا حجم آب 3 برابر حجم اسيد
5- نسبت جرمي (وزني ) الكتروليت بايد
63 درصد آب مقطر 37 درصد اسيد
پيمانه اي == آب 8 اسيد 3
(اين نسبت ها براساس درجه حرارت محيط (هوا ) و غلظت اسيد تغيير مي كند.)
6- پس از 3 پيمانه ( بزرگ يا كوچك) آب و 1 پيمانه اسيد استفاده مي كنيم.
7-براي جلوگيري از پاشيدن محلول = ابتدا آب در ظرف ريخته و بعد كم كم به آن اسيد اضافه مي كنيم . ( هرگز آب روي اسيد نمي ريزيم )
( در هنگام تركيب آب واسيد چون گازهايي متصاعد مي كنند سمي است پس نبايد آنها را تنفس كرد .)
8- افزودن اسيد به آب بايد به صورت ملايم و درحالي صورت گيرد كه تا خالي شدن مقدار مورد نظر اسيد محلول چند بار به هم زده شود == چون مخلوط شدن آب مقطر واسيد حرارت ايجاد مي كند بايد حتما در فاصله ريختن اسيد چند بار صبر كنيم تا الكتروليت خنك شود.
9 – در آخر اين محلول را آنقدر با همزن تركيب تا محلول كاملا خنك شود.
10- بهتر است يك سطح شيبدار پلاستيكي تهيه كرد و اسيد را از بلا روي آن بريزيد تا به آرامي وارد لگن آب شود.

مثال: مقدارحجمي اب و اسيد براي ساختن 6 ليتر الكتروليت:
6*73%=4.38 اب
6*27%=1.62 اسيد
صفحات باتري
1- در باتري 2 فلز غير همجنس وجود دارد. 1- سرب 2- اكسيد سرب
2-صفحات باتري از 2 قسمت تشكيل : 1- اسكلت صفحه 2 – ماده فعال
3-ماده فعال صفحات : 1- سرب يا 2- اكسيد سرب است. كه به صورت خمير در آورده و روي اسكلت صفحه مي كشند.
4- ماده فعال در معرض فعل وانفعال با الكتروليت قرار دارد.
5- براي جلوگيري از ريزش ماده فعال از روي صفحات + و - :
1- اسكلت صفحه را به حالت مشبك مي سازند. 2- ماده فعال را بافشار داخل اين صفحات مشبك پرس ميكنند.
6- جنس بدنه يا اسكلت صفحه از سرب است.
7- چند صفحه + و – را به هم وصل مي كنيم ( به صورت موازي )
مجموع صفحات + = = قطب +
مجموع صفحات - = = قطب –
صفحات + متصل به هم = = شانه + باطري
صفحات – متصل به هم = = شانه – باطري
8- براي كوچك شدن باطري ( حجم باطري ) = = صفحات را به صورت يك در ميان كنار يكديگر قرار مي دهند.
(براي اينكه جريان دهي باطري بهتر شود.)
9- جهت جريان از قطب – به قطب + است = = تعداد صفحات – از + يكي بيشتر است .
10- در مجموعه صفحات + و –
صفحه - == صفحه اول و آخر
صفحه + == صفحات مابين آنها ( - ها )
11- تعداد مجموعه صفحات يك باطري == هميشه عددي فرد است.
12- مجموع تعداد صفحات + و – باطري == را پليت plate مي گويند.
مثال : باطري 5 صفحه – و 4 صفحه + == باطري 9 پليت است.
13- صفحه عايق == صفحه مابين صفحات + و- است. == براي جلوگيري از اتصال كوتاه صفحه هاي + و – كه داراي بار الكتريكي است .
14- جنس صفحات عايق مواردي مانند : پشم شيشه – پلاستيك هاي مخصوص – شيشه – مواد كائوچوئي – ميكا
15- جنس صفحات عايق بايستي از موادي باشد = كه اسيد روي ان اثر نگذارد.
16- در طول عمر باطري == اسيد به خاطر حالت خاصيت خورندگي صفحات داخل باطري حالت پوسيدگي به آنها دست داده و شروع به ريزش ميكند.
17- ريزش صفحات بيشتر در صفحات + است.
18- خرده هايي كه از صفحات جدا ميشوند اگر در باطري پخش شوند ممكن است اتصالي بين صفحات را موجب شود .
براي جلوگيري از مورد : يك طرف صفحات عايق شيار هاي وجود دارد كه وقتي مابين صفحات + و- قرار مي گيرند == باعث هدايت ذرات جداشده به كف باطري و از پخش آن در باطري جلوگيري مي كنند .
19- چون ريزش صفحات + از – بيشتر است = = سطح شيار دار صفحات عايق به سمت صفحات + قرار مي دهند.
20- ورقه هاي عايق متخلخل مي باشند == يعني داراي سوراخ هايي هستند تا آب واسيد از آنها عبور كند.
21-به هريك از صفحات + و – پليت گويند. (PLATE)
مثلا باتري 19PL== 9PL+,10PL-,18PLa
22-در باتري اتومبيل اسكلت صفحات از الياژ سرب و انتيموان است .(انتيموان در برابر ضرب و خوردگي اسيد مقاوم است.

ز/ صفحات +
1-اين صفحات از پراكسيد سرب pb02 فعال شده هستند.
2-وقتي صفحات به صورت شارژ كامل در آيد رنگ قهوه اي(شكلاتي ) تند پيدا ميكند.

ژ/ صفحات -
1-اين صفحات از سرب pb فعال شده هستند.
2- وقتي كاملا شارژ شوند = رنگ خاكستري پيدا مي كند.
3- تعداد صفحات – يكي از + بيشتر است.
4- وقتي صفحات + و – را يك در ميان قرار به خاطر تعداد صفحه ي – بيشتر == صفحات اول و اخر باطري – است چون بايد از دوطرف صفحه + استفاده شود.
ع/ صفحات عايق
1- جنس اين صفحات فيبر – ميكا – پشم شيشه- پلاستيك مخصوص و غيره
2- اين صفحات مابين صفحات + و – قرار ميگيرند.
3- تعداد اين صفحات يك كمتر از مجموع تعداد صفحات + و-
4-در صفحه عايق دو شيار وجود دارد == شيار بزرگ طرف صفحه + == شيار كوچك طرف صفحه - == اين گونه قرار گرفتن به دليل اينكه است كه صفحه + بيشتر ريزش مي كند و فعل وانغعالات شيميايي هنگام شارژ و دشارژ بيشتر است == كه حاصل اين ريزش بتواند از مسير خوبي عبور كند.
(يا اين صفحات از يك طرف صاف و از طرف ديگر داراي خطوط برجسته اند كه طرف برجستگي به طرف صفحات + است )
5-علت اينكه صفحات باتري بايستي به صورت اسفنجي باشد اين است كه == اسيد بخوبي در انها نفوذ و سطح تماس بيشتر وفعل وانفعالات بهتر انجام گيرد.

طرز قرار دادن صفحات
1- هر كدام از صفحات + و – به تفكيك به يك تيغه شانه لحيم مي شوند == به اين ترتيب صفحات – به طور جداگانه به طريق موازي به يكديگر متصل مي شوند.
2- براي هر خانه ي باتري وجود يك شانه حاوي صفحات + و يك شانه حاوي صفحات – ضرورت دارد .
3-صفحات بايد به طريقي باشد كه صفحه + از دو طرف به وسيله صفحه – محدود و مابين صفحات + و – يك صفحه عايق قرار مي گيرد.

چگونگي اتصال و سرپوش خانه ها
1- پس از چيده شدن صفحات باتري = هرخانه داراي 1 قطب + و 1 قطب – است كه اين قطب ها از دو سوراخ كه در سر پوش خانه ها تعبيه شده خارج مي شوند .
2-در سرپوش هر خانه سوراخ سومي نيز وجود دارد كه محل ريختن آب اسيد است.
3-پس از اماده شدن هر خانه خانه ها به طريق سري به هم وصل ميشوند .
4- اتصال به طريق سري وسيله بست هايي از جنس سرب به اينگونه برقرار مي شود كه هرقطب + به قطب – خانه بعد ارتباط مي يابد.
5- در نتيجه اين دو قطب كه از جنس سرب است به صورت مخروط ناقص ساخته شده و به آنها برج هاي اصلي باطري گفته مي شود.

مشخصات باتري
باطري ها به وسيله 3 عامل مشخص مي شوند:
1- ولتاژ V
2- امپر ساعت Ah
3-تعدا د پليت ها ( مجموع تعداد صفحات + و -)
مثال : باطري 12v40Ah9PL
12ولت == نشان اين است كه باطري 6 خانه دارد و هر خانه داراي 2 ولت برق است .
40 امپر ساعت == نشان دهنده ظرفيت باطري برحسب امپر ساعت است و بعبارتي اين باتري مي تواند جريان 40 امپر به مدت 1 ساعت بگيرد.
9 پليت == نشان اين است كه باتري داراي 5pl-,4pl+,8pla

طريقه تشخيص قطب + و- باتري
1-قطب + == علامت +(p) و بزرگتر قطب - == علامت –(n) و كوچكتر
2-زير قطب + == پولك(واشر ) قرمز زير قطب - == پولك (واشر )مشكي
3- قطر قطب + بيشتراز قطر قطب –
4-از طريق ازمايش هاي مختلف :
الف / يك سيم به يك قطب و سيم ديگر به قطب ديگر وصل == دو سر سيم ها را در ليوان آب ونمك فرو == اطراف سيمي كه جوشش شديد مشاهده == ان سيم به قطب –متصل است.
ب/ يك سيم به يك قطب و سيم ديگر به قطب ديگر وصل == سر ديگر سيم ها در يك سيب زميني فرو == اطراف سيم كه كبود شد == به قطب + وصل است .
ج/ يك سيم به يك قطب و سيم ديگر به قطب ديگر وصل == سر ديگر سيم ها داخل الكتروليت خود باطري فرو (در خانه مجاوريا خانه هاي غير از خانه هاي قطبين باتري فرو مي بريم) == اطراف سيمي كه الكتروليت شروع به جوشش كرد == به قطب – وصل است.
د/ سر يك سيم را درون خانه اول باطري == سر ديگر سيم را در خانه اخر باطري== الكتروليت هر كدام شروع به جوشش كرد يا جوشش آن بيشتر بود == قطب مقابل ان == قطب + است .
ه/ به وسيله ولت متر عقربه اي == سر هاي ولت متر را به قطبهاي باتري وصل اگر عقره ولت متر حركت كرد وعددي نشان داد == سيم + روي قطب + باتري و سيم – روي قطب – باتري است.
(اگر حركت نكرد سيم هاي ولت متر را اشتباه وصل كرده ايم .)
ولت متر ديجتال : عدد نشان داده شده + بود سيم + به قطب + و برعكس واگرعدد - سيم ها برعكس وصل شده اند.
و/بوسيله امپر متر عقربه اي و 1 لامپ
به طور سري با باطري امپرمترو لامپ را ميبنديم چنانچه عقربه امپرمتر به سمت منحني منحرف شد + امپر متر به قطب + وصل شده است و اگر انحراف پيدا نكرد – امپر متر به قطب + است .

هيدرو متر( اسيد سنج يا غلظت سنج )
1- هيدرومتر براساس قانون ارشميدس كار ميكند == يعنب هرچ ناخالصي اب بيشتر يا هرچه اب سنگين تر باشد == مقدار فرورفتن اجسام داخل اب كمتر است.
2- الكتروليت باتري == بايستي داراي چگالي خاصي باشد == كه براي اندازه گيري ان از هيدرومتر استفاده مي كنيم .
3-هيدرومتر == از يك شيشه استوانه اي شكل تشكيل شده است == داخل آن 1 عدد كپسول قرار دارد ورودي كپسول درجه بندي شده است .
4- درجه بندي روي كپسول == 1- اين درجه ها مقدار اسيد بر اب را نشان ميدهد . 2 – در بعضي هيدرومترها روي كپسول را بارنگ هاي (سبز – سفيد – قرمز) مشخص كرده اند.3-انتهاي كپسول == گلوله هاي سربي قراردارد كه تا حدي وزن كپسول را افزايش مي دهند. 4- بالاي استوانه شيشه اي == 1 لاستيك مكنده كه باعث ايجاد خلاء و كشيده شدن اب واسيد به داخل هيدرومتر مي شود . 5- انتهاي لوله شيشه اي لوله لاستيكي قرار كه داخل اب واسيد قرار مي گيرد.

روش استفاده از هيدرومتر
1- به وسيله قسمت مكنده مقداري اب واسيد تهيه شده را به داخل هيدرومتر هدايت مي كنيم.
2- كپسول داخل هيدرومتر به نسبت اسيد موجود در الكتروليت در آب غوطه ور مي شود .
3- هرچه اسيد كمتر باشد ==كپسول در آب بيشتر فرو ميرود.
4- عددي كه كپسول در مقابل سطح اب واسيد قرار مي گيرد عدد غلظت الكتروليت را نشان مي دهد.

غلظت الكتروليت
1- غلظت الكتروليت باتري بستگي به درجه حرارت محيط كاري باتري دارد.
2-هرچه محيط سرد تر باشد == بايستي مقدار اسيد رابيشتر كرد تا از يخ زدن الكتروليت جلوگيري شود.
3- در محيط هاي گرم تر == چون تبخير آب زياد است پس بايستي نسبت آب را بيشتر كنيم .
4- معمولا در 27 درجه فارنهايت يا 25 درجه سانتي گراد
== بايد غلظت اسيد و آب == گرم در ليتر == 1.285-1.280 يا 1285-1280 باشد.
5- به ازاي هر 10 درجه تغيير دما == غلظت الكتروليت بايستي 0.006 تغييركند.
6- در بعضي از هيدرومترها (بجاي عدد از رنگ استفاده شده است .)
معمولا رنگ ها == 1-سبز – اسيد زياد 2- سفيد – تقريبا حالت نرمال 3- قرمز – اب زياد
7-توجه : البته همه چيز بستگي به درجه حرارت محيط دارد.
جدول نقطه انجماد الكتروليت دذ غلظت هاي مختلف
غلظت درجه حرارت برحسب سانتي گراد
1 -8
1.16 -17
1.20 -27
1.22 -35
1.26 -59
1.30 -70