علت مشکل تک کار کردن و بد کار کردن موتور

تک کار کردن موتور به معنی از کار افتادن حداقل یکی از سیلندرها است به همین خاطر تاثیر بسزایی در کشش اتومبیل دارد . هنگام تک کار کردن موتور مخصوصا در اتومبیل های چهار سیلندر موتور با تاخیر و لرزش گاز میخورد و حرکت و شتاب اولیه اتومبیل دچار افت شدید میشود و باصطلاح ریپ میزند.
در بعضی از موارد موتور به صورت لحظه ای و در هنگام شتابگیری تک کار میکند. با هماهنگ شدن دور موتور با سرعت اتومبیل مشکل بصورت موقت حل میشود.
تک کار کردن موتور در هنگام شتابگیری معمولا در دنده های سنگین و به شکل ریپ زدن با فواصل زمانی مشخص روی میدهد که با افزایش دور موتور فواصل زیاد شده و ریپ زدن متوقف میشود. برای تشخیص تک کار کردن موتور در حین حرکت توجه به نوع لرزش و ریپ زدن موتور کافیست.
لرزش و ریپ حاصل از تک کار کردن موتور همیشه دارای یک سیکل منظم است که با بالا رفتن دور موتور تند تر میشود. یکی از نشانه های تک کار کردن موتور لرزش موتور در حالت دور آرام یا باصطلاح درجا است
کوچکترین نقص در احتراق هر کدام از سیلندر ها باعث لرزش موتور اتومبیل میشود‌ و همزمان با هر لرزش هوا با سرعت غیر طبیعی از اگزوز اتومبیل خارج می‌شود.
در هنگام تک کار کردن موتور اتومبیل این لرزش و خروج هوای توام با آن دارای ریتمی هماهنگ با دور موتور است که با دقت به لرزش موتور و نگاه داشتن دست در مقابل خروجی اگزوز به راحتی قابل تشخیص است.

تک کار کردن موتور دلایل بسیاری دارد که بعضی از آنها باعث تک کار کردن موتور در شرایط خاص مانند دور آرام و بعضی دیگر باعث از کار افتادن دائمی یک یا چند سیلندر میشوند. این دلایل ممکن است بسیار جزئی و یا نشانه اشکال اساسی در موتور باشند.

مهمترین دلایل تک کار کردن موتور می‌پردازیم

۱.خراب شدن شمع موتور
شمع موتور یکی از مهمترین قطعات سیستم جرقه است. هر سیلندر در موتور اتومبیل معمولا دارای یک شمع است که در صورت جرقه نزدن شمع سیلندر مربوط به آن از کار افتاده و موتور تک کار میکند. در بعضی مواقع جرقه ضعیف نیز باعث از کار افتادن یک سیلندر و تک کار کردن موتور میشود.
در بعضی از مواقع الکترود داخلی شمع میسوزد و ولتاژ مورد نیاز جرقه شمع را از خود عبور نمیدهد. در این صورت سیلندر بطور کامل از کار می افتد و موتور بصورت مداوم تک کار میکند. وجود آب در محفظه احتراق نیز باعث عدم جرقه بین الکترودهای شمع و تک کار کردن موتور میشود.
هنگام خیس شدن شمع با آب جرقه از روی عایق الکترود مثبت عبور کرده و فاصله هوایی بین دو الکترود را طی نمیکند. آب ممکن است بخاطر شکستگی منی فولد، خرابی واشر منی فولد، خرابی واشر سرسیلندر و یا ترک سرسیلندر وارد محفظه احتراق موتور بشود.

معمولا تک کار کردن در اثر وجود آب در محفظه احتراق در زمان سرد بودن موتور اتفاق می افتد و بعد از گرم شدن موتور شمع خشک شده و سیلندر بکار می افتد. در برخی از موارد به دلیل بالا رفتن مقاومت داخلی شمع جرقه از بیرون شمع و در روی عایق چینی خارجی میگذرد
این حالت معمولا در حین شتابگیری اتومبیل اتفاق می افتد و موتور برای چند لحظه تک کار کرده و ریپ میزند. از علائم این مشکل وجود خطهای سیاه روی عایق چینی خارجی شمع است که بصورت عمودی و در موازات یکدیگر تشکیل میشوند.

۲. خرابی کوئل و وایر شمع

کوئل اتومبیل یک ترانس جرقه است که ولتاژ باطری را تا چند هزار برابر تقویت کرده و از طریق وایر شمع به شمع موتور هدایت میکند. کیفیت جرقه شمع در پلاسما تا حدود زیادی وابسته به جرقه شمع است.
در اتومبیل های قدیمی که دارای یک کوئل بودند خرابی کوئل باعث خاموش شدن یا روشن نشدن موتور میشد، اما امروزه اکثر اتومبیل ها حداقل دارای دو کویل هستند.
خراب شدن کوئل باعث از کار افتادن سیلندر یا سیلندرهای مربوط به آن کوئل می شود. خرابی کوئل همیشه به معنی عدم جرقه نیست، در بعضی مواقع جرقه ضعیف نیز باعث تک کارکردن لحظه ای و یا حتی دائمی موتور میشود.
برای تست کوئل کافیست کوئل یا وایر شمع را در آورده و جرقه آن را برسی کنیم.‌ در اتومبیل هایی که کوئل مستقیما بر روی شمع قرار دارد برای تست لازم است کوئل از جای خود خارج شود و در اتومبیل های دارای وایر باید وایر را به آرامی از روی شمع در بیاوریم.
با چسباندن نوک پیچ گوشتی به محل اتصال شمع بر روی وایر یا کوئل و نزدیک کردن قسمت فلزی آن به بدنه در هنگامی که موتور روشن است جرقه ای در فاصله هوایی بین پیچ گوشتی و بدنه اتومبیل دیده میشود.

جرقه خوب و مناسب باید به رنگ آبی باشد و حداقل فاصله هوایی دو سانتیمتر را طی کند. جرقه باید دارای قطر مناسب(حداقل یک میلیمتر) و به راحتی قابل رویت باشد. جرقه های کوتاه و مویی نشان دهنده اشکال در مدار جرقه هستند.
در مواردی کثیف بودن ‍و یا ترک داشتن عایق کوئل باعث ضعیفی یا عدم‌ جرقه کوئل در هنگام‌ شتابگیری میشود.

۳. خراب یا کثیف شدن انژکتور

انژکتور یا سوخت پاش مهمترین قطعه سیستم‌ سوخت رسانی است که در دهه های گذشته بطور کامل جایگزین سیستم کاربراتوری شده است.
انژکتور یک‌ شیر برقی کوچک و بسیار دقیق است که طبق زمانبندی معین باز و بسته میشود. زمان باز شدن انژکتور همزمان با مرحله مکش در سیلندر است که در کسری از ثانیه انجام میشود.
هر گونه اشکال در پاشش سوخت منجر به از کار افتادن سیلندر مربوطه و در نتیجه تک کار کردن موتور میشود. یکی از رایج ترین اشکالات انژکتور کثیف شدن آن است که موجب بد کار کردن ، ریپ زدن و تک کارکردن موتور اتومبیل میشود.
کثیف شدن انژکتور ممکن است به دلیل ورود ذرات ریز جدا شده از صافی و لوله های بنزین و یا جرم آن طی چندین سال باشد. بطور کلی کثیف شدن انژکتور باعث بروز دو نوع اشکال میشود که باعث بد یا تک کار کردن موتور میشوند.
در حالت اول ذرات وارد شده به داخل انژکتور در مقابل یک یا چند سوراخ خروجی قرار گرفته و قسمتی از مسیر پاشش سوخت را مسدود میکند. در حالت دوم ذرات ریز مانع از بسته شدن کامل انژکتور و نشت بنزین در زمان بسته بودن آن میشود.
از آنجایی که مقدار سوخت پیش بینی شده برای هر سیکل احتراق بسیار دقیق است کم یا زیاد شدن مقدار پاشش سوخت بدلایل ذکر شده باعث احتراق ناقص و یا از کار افتادن کامل سیلندر و در نتیجه تک کار کردن موتور میشود.


۴. هوا کشیدن منی فولد و اتصالات آن
علت بد کار کردن موتور خودرو: منیفولد مجرای عبور و تقسیم هوا از دریچه گاز به سوپاپ گاز و محفظه احتراق است که بر روی سرسیلندر بسته شده و بوسیله واشر یا اورینگ منی فولد آبندی می شود.
بعد از روشن شدن موتور فشار هوای داخل منی فولد بدلیل مکش پیستون ها همواره کمتر از فشار هوای بیرون است. در دور آرام مقدار معینی هوا از دریچه گاز عبور کرده و پس از مخلوط شدن با سوخت تزریق شده توسط انژکتورها به سمت سوپاپ گاز و محفظه احتراق میرود.
هر گونه اشکال در واشر یا اورینگ منی فولد باعث ورود هوا به یکی از مجاری آن و بهم خوردن نسبت هوا و سوخت میشود. هوا کشیدن منی فولد ممکن است به دلیل ترک خودن منی فولد به دلایل مختلف و یا خرابی واشر یا اورینگ منی فولد باشد.
در بعضی از موارد خرابی اورینگ انژکتورها نیز باعث هواکشیدن و تک کار کردم موتور می شود.


۵. اشکالات مربوط به سوپاپ (کم بودن خلاصی سوپاپ و..)
سوپاپ ها دریچه های ورود گاز (مخلوط هوا و سوخت) و خروج دود از محفظه احتراق هستند که در زمانبدی هماهنگ با حرکت پیستون ها باز و بسته می شوند.
سوپاپهای هر سیلندر باید در مرحله احتراق یا قدرت آن سیلندر کاملا بسته و آب بندی باشند تا از هدر رفتن نیروی حاصل از احتراق جلوگیری کنند. به دلیل سرعت بالای باز و بسته شدن سوپاپها در دورهای بالا و انبساط سوپاپها در اثر گرمای حاصل از احتراق باید بین میل سوپاپ و متعلقات آن مقدار معینی خلاصی وجود داشته باشد
در غیر اینصورت سوپاپ ها بطور کامل بسته نشده و فشار (کمپرس) حاصل از احتراق که تامین کننده گشتاور موتور است از فاصله بین سوپاپ و نشیمنگاه سوپاپ(سیت سوپاپ) به بیرون نشت میکند. نشتی هر کدام از سوپاپها باعث از کار افتادن سیلندر مربوط به آن سوپاپ و تک کار کردن موتور می شود.
دلایل بد کار کردن موتور خودرو

دلایل بد کار کردن موتور خودرو
بد درجا کار کردن موتور خودرو می‌تواند توسط تعدادی از مسائل ناشی شود که برخی از آن‌ها جدی هستند. این در حالی است که سایر مسائل از درجه اهمیت کمتری برخوردارند.
اما تمامی این نشانه تقریبا یکسان باقی می‌مانند. هنگامی که موتور ماشین در حال کار کردن است خودرو احساس سخت و خشن کار کردن را می‌دهد. حتی خودرو در سرعت کمتر از حد معمول دارای هرزگردی می‌شود که این موضوع نشانگر RPMهای ناهماهنگ است.
و ممکن است به هنگام رانندگی ایجاد صدای لرزش کند. با این که سخت درجا کردن موتور به نظر یک مشکل کوچک می‌آید. اما این موضوع اغلب نشانگر یک مشکل بزرگتر مرتبط با موتور خودرو است. خودرو باید سریعا مورد بررسی قرار گرفته و تعمیر شود. چرا که مشکلات کوچک منجر به ایجاد مشکلات بزرگ و پر هزینه می‌شوند.

چگونگی عملکرد این سیستم
سرعت دور آرام یک موتور اساسا سرعت چرخشی است که موتور به هنگامی که پدال گاز فشرده نشده است دارد. سرعت دور آرام موتور بر حسب دقیقه توسط چرخش میل لنگ اندازه گیری می‌شود.
وقتی خودرو با سرعت هرزگردی در حال کار کردن است با اینکه قدرت لازم برای به کار انداختن قطعاتی مثل پمپ آب، آلترناتور و قدرت فرمان دادن خودرو را تولید می‌کند.
اما قدرت لازم برای حرکت دادن خودرو را ندارد. سرعت درجا کار کردن یک خودرو سواری معمولا بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ دور بر دقیقه است. درجا کار کردن به صورت مناسب در یک خودرو نباید با لرزش همراه باشد.

انژکتور سوخت کثیف
سیستم تزریق سوخت، سوخت را به درون سیلندرها تزریق می‌کند که این امر مخلوطی از هوا و سوخت و شرایطی برای احتراق و سوختن آن را فراهم می‌آورد.
انژکتورها دهانه‌های کوچکی برای تزریق سوخت به سیلندرها دارند و به مرور زمان می‌توانند توسط کثیفی‌ها گرفته و مسدود شوند. انژکتور سوخت مسدود یا خراب شده منجر به نرسیدن سوخت به موتور و کمبود آن می‌شود.

همین امر موجب بد کار کردن در حالت در جای موتور می‌شود. حتی می‌تواند باعث ایجاد نشانه‌هایی مثل کاهش شتاب خودرو یا احساس پر قدرت کار نکردن خودرو شود.
اگر مشکل سریعا شناسایی شود ممکن است با تمیز کردن انژکتور عملکرد مناسب آن بازگردد. در صورتی که در زمان مناسب این مشکل شناسایی نشده و به آن رسیدگی نشود باید انژکتور را تعویض کرد.

شمع‌های معیوب و آسیب دیده
شمع‌ها مسئولیت ایجاد جرقه برای احتراق و سوختن بنزین را به عهده دارند. اگر شمع‌ها عملکرد نامناسبی داشته باشند می‌تواند روی هرزگردی و درجا کار کردن خودرو تاثیر داشته باشد. موتور خودرو دارای لرزش خواهد شد و صدای لغزش و جابه جایی از آن شنیده می‌شود.

پمپ سوخت خراب یا مسدود شده
علت بد کار کردن موتور خودرو می‌تواند به نرسیدن سوخت به موتور مرتبط باشد. پمپ سوخت که مسئولیت رساندن سوخت از باک به انژکتورها را دارد می‌تواند خراب یا مسدود شود. در این صورت سوخت کافی به موتور خودرو نمی‌رسد که همین امر منجر به درجا کار کردن نامناسب خودرو و خفه کردن موتور و حتی کاهش شتاب خودرو می‌شود.

انسداد فیلتر سوخت
این گرفتگی نیز می‌تواند همین مشکلات را به همراه داشته باشد. وظیفه این قطعه به نمایش گذاشتن آلاینده‌های موجود در سوخت است. در طول زمان دچار گرفتگی شده و نیاز به تعویض پیدا می‌کند. درجا کار کردن نامناسب خودرو یکی از نشانه‌های انسداد این فیلتر است.

از کار افتادن قطعات الکتریکی
بروز مشکل و یا خرابی در سیستم احتراق یا قطعات مختلف الکتریکی نیز می‌تواند باعث ایجاد این مشکل شود. در این صورت مشکل با بال رفتن دور موتور افزایش می‌یابد. مشکلات اصلی معمولا شامل معیار کنترل احتراق، شمع‌ها و وایرهای متصل به آنها می‌باشد.

از کار افتادن سنسور جریان هوا
این مشکل می‌تواند دلیل نامناسب کار کردن خودرو در حالت درجا باشد. این سنسور مقدار هوای ورودی به سیستم انژکتورهای سوخت را محاسبه کرده و آن اطلاعات را به کامپیوتر خودرو منتقل می‌‎کند.
کامپیوتر از این داده‌ها استفاده کرده تا مقدار مناسبی از سوخت را با هوا مخلوط کند. به مرور زمان این سنسور کثیف می‌گردد. عملکرد مناسبی نخواهد داشت و یکی از نشانه‌های این موضوع نامناسب کار کردن خودرو در حالت درجا است. این مشکل حتی می‌تواند به کاهش شتاب خودرو و ریپ زدن و خفه کردن موتور منجر شود.

کثیفی سنسور اکسیژن
سنسور اکسیژن میزان کم و زیاد بودن گازهای خروجی از محفظه احتراق را اندازه‌گیری می‌کند. متناسب با نتایج به دست آمده میزان سوخت ورودی به موتور توسط کامپیوتر خودرو تنظیم می‌شود.
هدف اصلی، بدست آوردن ترکیب ایده‌آل برای به حداقل رساندن میزان آلایندگی است. سنسور اکسیژن کثیف و یا از کار افتاده باعث روشن شدن چراغ چک خودرو می‌شود. منجر به عملکرد نامناسب خودرو در حالت درجا، بازده پایین سوخت و رد شدن خودرو در تست آلایندگی شود.