آشنایی با سیستم اُوردرایو (Overdrive) و مزایای آن

این روز ها با ورود خودرو های خارجی در ایران نام یک آپشن شدید به چشم می آید و برای بسیاری سوال است که Overdrive چیست؟ برخی آن را با افزایش سرعت لحظه ای اشتباه گرفته و برخی آن را یک حالت رانندگی مانند Sport و یا S+ میدانند ولی در اصل هیچ کدام از آن ها نیست!برای آشنایی با Overdrive ابتدا باید کمی راجع به کارکرد گیربکس های عادی برای شما توضیح دهیم.دنده سنگین با اصلاح دنده سنگین که آشنا هستید؟ به طور معمول دنده های ۱ و ۲ و ۳ را در اکثر خودرو دنده سنگین می گویند، در این دنده ها صدای موتور زیاد، سرعت کم و قدرت کشش خودرو بیشتر می شود. دنده سنگین به underdrive مشهور است، در این حالت شفت ورودی گیربکس باید بیشتر از دور بچرخد تا شفت خروجی که نیرو را به چرخها منتقل میکند یک دور بچرخد، پس واضح است که میل لنگ باید بیشتر بچرخد ، دورموتور بالا رود، مصرف سوخت بیشتر و موتور بیشتر کار کند.

http://www.tuningforum.ir/images/imp...einstall-1.jpg

دنده سبک در دنده های سبک ۴ و ۵ این نسبت تقریبا ۱ به ۱ می شود که به آن Directdrive میگویند ، یکی به ازای هر دور چرخش شفت ورودی شفت خروجی نیز یک دور می چرخد و نیروی تولیدی موتور به صورت مستقیم به چرخ ها می رسد و تبدیل به سرعت می شود.اوردرایو Overdriveحالا که با ساختار انتقال توان و چرخش گیربکس آشنا شدید راحت تر می توان راجع به چیستی Overdrive این آپشن به نسبت گران قیمت توضیح دهیم. به طور کلی Overdrive به وسیله یک گیربکس دوم به وجود می آید هرچند که در یکی دو سال اخیر و با پیشرفت سیستم گیربکس و طراحی چرخ دنده های آن قابلیت Overdrive از طریق اضافه شدن یک چرخ دنده به گیربکس عادی خودرو قابل دسترس است.در خودرو های دارای Overdrive شما ابتدا باید به سرعت بالاتر و به نسبت ثابتی برسید سپس دکمه Over را فشار داده و گیربکس را به حالت Overdrive ببرید، دراین حالت شفت ورودی حدود ۰٫۸ دور می چرخد و شفت خروجی یک دور یعنی نیروی کمتری تولید می کند و سرعت بیشتری خروجی میگیریم . در این حالت دور موتور پایین آمده ولی سرعت ثابت خواهد بود و کمی نیز شتاب گیری در سرعتهای بالا سریعتر می شود. برای مثال در دنده سبک ۵ اگر شما با ۱۲۰ کیلومتر و دور موتور ۳ هزار دور در حال حرکت باشید اگر Over را روشن کنید همان ۱۲۰ کیلومتر سرعت و یا بیشتر را خواهید داشت ولی دورموتور شما نیم دور کمتر و ۲٫۵ هزار دور خواهید داشت.مزایا Overdrive : شتابگیری سریعتر در حال حرکت ، مصرف سوخت کمتر، استهلاک کمتر موتور، صدای کمتر موتور در سرعت های بالا، پایداری خودرو در یک سرعت ثابت.

http://www.tuningforum.ir/images/imp...verdrive-1.jpg

وقتی گیربکس های استاندارد را در دنده بالا قرار می دهیم، نسبت بین دوران میل لنگ و محور خروجی گیربکس، یک به یک است. در مسیرهای سرازیری یا صاف، در صورتی که موتور اتومبیل، قدرت کافی داشته باشد و سرعت اتومبیل نیز در حد معقولی باشد، موتور می تواند اتومبیل را با نسبت تبدیل کم تر از ۱ به حرکت درآورد.
به همین دلیل در برخی اتومبیل ها وسیله ای به نام گیربکس اُوردرایو در نظر گرفته شده است. سیستم اُوردرایو (Overdrive) در واقع یک گیربکس ثانویه است که در کنار گیربکس خودرو قرار گرفته است. این سیستم بین محور خروجی گیربکس و محور انتقال نیرو قرار دارد و به وسیله یک دکمه در داخل کابین خودرو فعال می شود.
یکی از مزایای مهم اُوردرایو این است که با استفاده از آن می توان سرعت اتومبیل را ثابت نگه داشت و دور موتور را تا حدود ۳۰% کاهش داد. واضح است که کاهش دور موتور، با پایین آوردن مصرف بنزین، عمر آن را طولانی می کند. معمولاً زمانی راننده این سیستم را فعال می کند که در سرعت های بالا در حال رانندگی است.

با فعال سازی این سیستم، گیربکس ثانویه وارد عمل می شود و سرعت محور خروجی از گیربکس افزایش می یابد و در نتیجه آن سرعت گردش چرخ ها بیش تر می شود. حال اگر در حالت عادی، خودرو با سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت در حال حرکت باشد، که در این حالت در واقع سرعت چرخش میل لنگ با سرعت دوران میل گاردان برابر است، پس از فعال سازی اُوردرایو، چرخ دنده های داخل آن، سبب تغییر یافتن این نسبت سرعت ها می شوند. به طور مثال، سرعت گردش میل گاردان ۱.۵ برابر سرعت گردش میل لنگ می شود و سرعت خودرو به ۱۵۰ کیلومتربرساعت افزایش می یابد.
زمانی که اُوردرایو فعال است و راننده بخواهد همان سرعت قبلی ۱۰۰ کیلومتربرساعت را حفظ کند، باید دور موتور را پایین تر بیاورد. در این حالت، مصرف سوخت کاهش می یابد و فشار کم تری نیز به موتور وارد می شود.
خودروهایی که از سیستم اُوردرایو بهره مند هستند، در واقع یک دنده اضافی دارند که در خودروهای امروزی، این سیستم در داخل گیربکس اصلی خودرو تعبیه شده است. با وجود این دنده اضافی، خودروی چهاردنده به پنج دنده و پنج دنده به شش دنده تبدیل می شود.