آشنایی با نحوه عملکرد سنسور دمای آب موتور

√ وظایف :
این سنسور مقدار دمای آب موتور را به ECU اطلاع می دهد و ECU با اطلاعات دریافتی از این سنسور اعمال زیر انجام می دهد :
1_ ایجاد حالت ساسات
2_ تنظیم زمان پاشش و آوانس جرقه
3_ در بعضی از مدلها فن سیستم خنک کننده را فعال می کند
4_ دمای آب را به آمپر آب منتقل می کند
5_ سوخت مورد نیاز رو هنگام استارت زدن تنظیم می کند
6_ با بالا رفتن دمای موتور دور آرام را کاهش می دهد تا به اندازه نرمال برسد
7_ دور آرام را تنظیم می کند

√ محل قرار گیری :
در بیشتر خودرو ها روی محفظه ترموستات قرار دارد.

√ ساختار داخلی : این سنسور از نوع NTC (مقاومت متغیر با ضریب حرارتی منفی) بوده و داخل آن دو عدد سنسور متفاوت طراحی شده است. یکی از آنها با ارسال سیگنال، دمای مایع خنک کننده را به ECU اطلاع می دهد و دیگری به آمپر آب پیغام می فرستد.

√ مدار های الکتریکی سنسور فشنگی آب :
این قطعه دارای یک سوکت 2 یا 3 پایه است :
پایه 1 : اتصال بدنه
پایه 2 : ارسال سیگنال
پایه 3 : ارسال سیگنال

√ شرح کار قطعه :
این سنسور دمای آب موتور را به ECU ارسال می کند. ECU طبق اطلاعات دریافتی از این سنسور متوجه دمای آب موتور می شود و در موقع استارت زدن، به نسبت پایین بودن یا بالا بودن دمای آب، پاشش سوخت و هوای ورودی را کم و زیاد می کند. در هوای سرد ایجاد حالت ساسات را به عهده دارد.
برای بهتر روشن شدن خودرو با استفاده از اطلاعات دریافتی از سنسور های کمکی، دور آرام موتور را نیز تنظیم می کند. همچنین در بعضی از مدلها سیستم یونیت فن را نیز فعال می کند. در ضمن آمپر آب روی پنل را نیز فعال می کند.

تعریف مقاومت NTC : با افزایش دما مقاومت آن کاهش یافته، ولتاژ عبوری از این مقاومت افزایش می یابد و بالعکس.
مثال : مقاومت این سنسور در دمای 20c+ به میزان 2500Ω و دمای 80c+ به میزان 300Ω است. یعنی اگر ECU ولتاژ بالاتری دریافت کند متوجه مقاومت کم سنسور و دمای بالاتر سیستم خنک کننده موتور شده در نتیجه از دمای بالای موتور مطلع می گردد.



√ روش های عیب یابی سنسور دمای آب :
شناسایی عیب هایی که در صورت خرابی قطعه در خودرو به وجود می آید :
1_ اگر این سنسور خراب باشد و اشتباها دمای زیاد (گرم) را به ECU ارسال کند خودرو در هوای سرد روشن نمی شود.
2_ اگر این سنسور خراب باشد و اشتباها دمای کم (سرد) را به ECU ارسال کند خودرو به خوبی روشن می شود اما مصرف سوخت بالا می رود و باعث بد کار کردن خودرو در دور آرام و می شود. بالا رفتن منصرف سوخت به معنی پاشش زیاد سوخت است و خودرو دائما در حالت ساسات قرار دارد. این امر باعث جمع شدن دوده سیاه خشک روی شمع شده در تنیجه بد کار کردن خودرو در دور آرام را به دنبال دارد.

روش تست قطعه :

1_ روش تست با دستگاه دیاگ :
دستگاه دیاگ را یه خودرو وصل کرده، خودرو را روشن می کنیم. وارد منوی پارامتر ها و سپس وارد مورد انژکتور ها می شویم. دستگاه دمای آب را نشان می دهد. این دما را با دمای آمپر آب مقایسه می کنیم. با تخمین دمای آب موتور می توان از صحت و سلامت سنسور مطلع شد.

مثال :
خودرو در حالت گرم است و دمای آن حدود 60+ الی 70+ درجه سانتی گراد است ولی دستگاه دیاگ دمای آب را 40- درجه نشان می دهد. برای اطمینان بیشتر وارد منوی کد خطاها می شویم و مطمعن میشویم که در حافظه ECU خطایی برای سنسور دمای آب ثبت شده است یا نه. اگر خطا ثبت شده بود ابتدا از سلامت سوکت و تمیز و محکم بودن آن اطمینان حاصل می کنیم. بعد از این کار کنند خطاها را پاک می کنیم. (خودرو خاموش و سوئیچ باز) خودرو را روشن کرده و مجددا کرد خطا را باز ببینی می کنیم. اگر کد خطا بصورت دائمی نمایش داده شد و دستگاه اسکنر دمای آب را بطور حقیقی نشان نداد، سنسور خراب است و باید تعویض شود.

2_ روش تست اهمی : سنسور را از جای خود باز کرده دو سر پروب های اهم متر را به در پایه سنسور اتصال میدهیم. برای ایجاد دمای مشخص، سنسور را در ظرف آب میگذاریم و با دماسنج دمای آب را مشخص می کنیم. یک روش ساده تر این است که سنسور را در دست می گیریم و صبر می کنیم تا دمای آن به دمای بدن ما که حدود 40 درجه است برسد. سپس سنسور را چک می کنیم. طبق جدول زیر باید حدود1/23 کیلو اهم باشد. پس با استفاده از اهم متر و دما سنج و جدول زیر میتوان تا حدودی از وضعیت کار کرد سنسور مطلع شد.
روش ساده تر برای تست این قطعه این است که در حالت سرد بودن خودرو و مقاومت در پایه سنسور را اندازه گیری کرده و خودرو را روشن کنیم. با گرم شدن آب سیستم خنک کننده موتور مقاومت سنسور باید کاهش پیدا کند.




نکات :
� دمای آب موتور، به درجه حرارت ترموستات مصرفی بستگی دارد و باید نزدیک به آن باشد.
� دمای آب موتور در حالت دور آرام در خودروهای دارای فن در حیطه دمای کارکرد فشنگی فن قرار دارد.
� اگر خودرو در هوای سرد روشن نشد و سنسور آب سالم بود ترجیحا به سراغ کارکرد استپر موتور می رویم.
� سنسور کمکی این قطعه سنسور دمای هوای ورودی می باشد.
� در خودرو های کاربراتور به آن فشنگی می گویند و در واقع یک ترموسوئیچ است و فقط عمل قطع و وصل کردن را انجام می دهد. اما در سیستم های انژکتوری سنسور است و دور فن را تنظیم می کند.
� در خودروهایی مثل پژو و سمند، زمانیکه درجه حرارت به بالا 110c برسد چراغ هشدار stop در پشت آمپر روشن می شود و نشان دهنده بالاتر بودن دما از حد مجاز است.
� دمای بالای موتور تا حد استاندارد باعث احتراق بهتر و کاملتر سوخت می شود و ECU در این حالت بهتر از زمانی که دمای موتور پایین است می توان میزان پاشش سوخت را کاهش دهد.
� در خودروهای پژو 405 ، سمند و پژو پارس یه عدد سنسور به رنگهای زیر مشاهده می شود :
قهوه ای : کنترل یونیت فن
سبز : ECU موتور
آبی : پشت آمپر

� در خودرو پیکان و پژو RD سنسور به رنگ آبی است و پایه 1و2 به ECU اطلاع رسانی می کند و پایه 3 دما را به پشت آمپر ارسال می کند.