۷ آسیب جدی در جا کار کردن خودرو
درجا کارکردن خودرو یا همان روشن ماندن بدون حرکت، مسئله‌ای که همیشه در مورد آن بحث‌هایی بوده است. برخی بر این باورند که در ابتدای روشن کردن خودرو و به‌خصوص در هوای سرد باید دقایقی موتور درجا کار کند تا آماده حرکت شود. همچنین صحبت‌هایی در مورد درجا کارکردن خودرو پس از بازگشت از سفر و پیش از خاموش کردن خودرو و درجا کار کردن طولانی‌مدت خودرو گفته و شنیده می‌شود.
اما آیا این صحبت‌ها واقعیت دارند؟ آیا واقعاً خودروی تازه روشن شده نیاز به درجا کار کردن برای آمادگی حرکت دارد؟ آیا باید خودرو پس از پارک کردن برای خنک شدن مدتی به صورت درجا روشن نگه داشته شود؟ در ترافیک چه کنیم؟
درجا کارکردن خودرو در ابتدای صبح
از قدیم دیده شده که بسیاری از افراد در ابتدای صبح یا زمان‌هایی که مدت زمان طولانی خودرو خاموش بوده‌است، به‌خصوص در فصول سرد سال، پس از استارت و روشن کردن خودرو آن را ثابت نگه داشته و اجازه می‌دهند تا دقایقی درجا کار کند. حتی گاهی برای تسریع در گرم شدن خودرو به پدال گاز نیز فشار می‌آورند. این افراد باور دارند که خودرو در حالت سرد خوب کار نخواهد کرد. این باور در مورد خودروهای بنزینی به‌طور کلی باور غلطی است. بر فرض این‌که خودروهای کاربراتوری قدیم نیاز به گرم شدن دریچه هواکش کاربراتور داشتند، باید دقت داشت که در خودروهای جدید دیگر خبری از سیستم سوخت‌رسانی قدیمی، دریچه کاربراتور و کاربراتور نیست. پس این فرضیه به‌طور کامل در مورد خودروهای جدید رد می‌شود. بهتر است بدانید خودروهای جدید از سیستم پاشش سوخت جدید به صورت انژکتوری و همچنین دستگاه کنترل کننده موتور ماشین با نام ECU بهره می‌برند که میزان سوخت خودرو را در شرایط مختلف برای موتور تنظیم می‌کند.
آلایندگی در حالت درجا کارکردن خودرو بالا رفته و همچنین با توجه به میزان سوخت خودروهای مختلف بین ۸۰۰ سی‌سی تا ۳ لیتر در ساعت، سوخت مصرف می‌شود که توجیه اقتصادی نیز ندارد. به‌خاطر داشته باشید حتی درصورتی‌که شما با درجا کار کردن، خودروی خود را به گرم کردن تشویق کنید فقط موتور خودروی شما دچار گرمایش شده و قطعات دیگر مانند چرخ‌ها و همچنین روانکارهای داخل این سیستم‌ها هیچ‌گونه گرمایشی را تجربه نخواهند کرد. پس بهتر است در ساعات اولیه صبح پس از روشن کردن خودرو با سرعت کم و دنده‌های سنگین مدت زمان کوتاهی را به حرکت ادامه دهید تا خودرو به دمای موردنظر برسد. در این حالت می‌توان مطمئن بود که همه سیستم‌های خودرو به‌صورت همزمان و همگام با هم در حال گرم شدن و بهبود روانکاری و کارکرد هستند.
درجا کار کردن خودرو در ترافیک
اگر در ترافیک‌های سنگین و طولانی مدت گیر کرده باشید، خواهید دید که خودروهای بیشماری در ترافیک سنگین به‌صورت درجا، در حال کار کردن هستند. بسیاری از راننده‌ها توجهی به میزان مصرف سوخت در این زمان نداشته و خودروی خود را کاملاً بی‌دلیل روشن نگه می‌دارند، بهتر است بدانید در این شرایط با سوخت مصرف شده در ترافیک‌های سنگین می‌توانستید کیلومتر‌های زیادی از مسیرتان را طی کنید و درواقع می‌توان با میزان سوخت مصرف شده در مدت زمان ۲ دقیقه مسیری برابر با ۱.۶ کیلومتر را طی کرد. به‌طور کلی باید گفت که اگر مقدار سوخت هدر رفته در ترافیک را ضرب در تعداد ماشین‌های موجود در ترافیک کنیم، عدد حاصل عددی سرسام‌آور و غیرقابل باور خواهد بود.
این میزان از سوخت علاوه‌بر اتلاف هزینه‌های بسیار، باعث آلودگی زیادی نیز در محیط عمومی خواهد شد. برخی دیگر از رانندگان نیز معتقدند که خاموش و روشن کردن خودرو به صورت زیاد ممکن است به سیستم استارت خودرو آسیب برساند. در این مورد باید بدانید بنابر نظر متخصصان فنی، توقف بیش از ۳۰ ثانیه خودرو با موتور روشن به‌هیچ‌وجه از لحاظ فنی و اقتصادی منطقی نیست و درصورت محاسبه دقیق می‌توان به این نتیجه رسید که میزان هزینه اتلاف شده در مورد سوخت و همچنین استهلاک پیشرانه خودرو بسیار بیشتر از هزینه استهلاک یا آسیب‌دیدگی خودرو بر اثر استارت‌های مداوم است. پس بهتر است برای کاهش هزینه‌ها و کاهش آلودگی هوا و همچنین جلوگیری از استهلاک زود هنگام خودرو در ترافیک‌های سنگین با توقف طولانی، خودروی خود را در مواقع لزوم خاموش کنیم.
درجا کار کردن خودرو پس از بازگشت از سفر
برخی از افراد معتقدند که پس از بازگشت از سفر یا بازگشت از مسیر‌های طولانی، موتور خودرو نیاز به استراحت به‌صورت درجا، خنک شدن و سپس خاموش شدن دارد؛ به‌همین دلیل موتور خودرو را برای دقایقی پس از رسیدن در پارکینگ روشن نگه می‌دارند. دقت داشته باشید در مسیر حرکت جریان هوای جلوی خودرو به خنک شدن موتور کمک می‌کند که درصورت توقف خودرو این جریان هوا به صورت قبل وجود نخواهد داشت. بنابراین موتور خودرو شروع به گرم‌تر شدن خواهد کرد.
همچنین برای کاهش گرمای حاصل از توقف و درجا کارکردن خودرو، فن‌های برقی خودرو نیاز به روشن شدن و کار کردن در دور بالاتر خواهند داشت که آسیب به دینام، باتری و مدار برقی ماشین خواهد رساند. اکثر خودروهای جدید دارای فن‌های هوشمند حساس به دمای موتور هستند که پس از خاموش کردن خودرو نیز درصورت احساس بالا بودن دمای موتور در چندین مرحله روشن و خاموش شده و دمای موتور را کاهش می‌دهند. پس نگران گرم بودن خودرو در زمان خاموش کردن نباشید. همچنین همان‌طور که در بالا نیز گفته شد درجا کارکردن خودرو باعث افزایش و اتلاف سوخت در خودروی می‌شود که دلیل منطقی و اقتصادی برای آن وجود ندارد.
هفت علت آسیب زدن به خودرو در موقع درجا کارکردن
١– مخلوط شدن روغن با بنزین
خودرو در موقع کار کردن، سیستم سوخت‌رسانی و پاشش سوخت را به‌طوری تنظیم می‌کند که مقدار سوخت موردنظر با میزان اکسیژن کافی ترکیب شود. به‌دلیل این‌که در حالت درجا کارکردن خودرو اکسیژن کافی برای سوخت ندارد، احتراق داخل سیلندر به‌طور کامل انجام نشده و مقداری از بنزین به‌صورت نسوخته در اتاقه سیلندر باقی می‌ماند. این بنزین نسوخته از زیر رینگ‌ها وارد محفظه زیرین سیلندر موتور خودرو شده و به داخل کارتر و روغن موتور راه پیدا می‌کند. در ادامه روغن کارایی خود را از دست داده و در نهایت روانکاری لازم برای موتور را انجام نخواهد داد.
٢- گرم شدن بیش از حد سیلندر
به‌دلیل این‌که در سیستم درجا کار کردن خودرو جریان هوا در محفظه کاپوت خودرو کاهش می‌یابد، دمای سیلندر افزایش یافته که این افزایش دما می‌تواند به سیلندر خودرو، واشرها و همچنین روغن آن آسیب برساند.
٣- فعالیت مداوم فن‌های خنک کننده
به‌علت گرم شدن زیاد موتور خودرو، فن‌های خنک کننده باید به‌طور مداوم کار کنند تا از افزایش دمای موتور جلوگیری شود. این فعالیت مداوم باعث آسیب رساندن به فن‌های خودرو و کاهش عمر آن‌ها خواهد شد.
۴- فشار مضاعف بر روی سیستم برقی
فن‌های خنک کننده اتومبیل یکی از پرمصرف‌ترین قطعات الکترونیکی خودرو هستند. درجا کارکردن خودرو یکی از عواملی است که باعث می‌شود این فن‌ها به میزان زیاد نیاز به روشن ماندن داشته باشند؛ در نتیجه فشار زیادی به سیستم برقی خودرو و همچنین دینام و باطری خواهد آمد.
۵- آسیب رساندن به سیلندر توسط گازهای اسیدی
کارشناسان متخصص فنی در این زمینه می‌گویند که در جا کار کردن خودرو باعث احتراق ناقص شده که این مسئله خود باعث ایجاد گازهای اسیدی و آلاینده در سیلندر خودرو می‌شود و می‌تواند باعث فعل و انفعالات داخل سیلندر و همچنین خورده شدن قطعات فلزی داخل موتور خودرو شود.
۶- آسیب رساندن به سیستم اگزوز خودرو
با توجه به آلایندگی بیش از حد استاندارد، خودرو در حالت درجا کار کردن گازهای سمی و آلاینده بیشتری نسبت به خودروی در حال حرکت تولید می‌کند که باعث می‌شود کاتالیزورهای داخل سیستم اگزوز استهلاک بیشتری داشته باشند.
٧-ایجاد خطا در مورد سرویس به‌موقع خودرو
توجه داشته باشید که معمولاً سرویس‌ها و تعویض قطعات مصرفی خودرو با توجه به میزان کیلومتر طی شده در خودرو انجام می‌شود. در صورتی که طبق عادت خودرویتان را در زمان طولانی روشن نگه دارید تا به‌صورت درجا کار کند، باید دقت داشته باشید که کارکرد موتور، تسمه‌ها، روانکار‌هایی مانند روغن و گریس و قطعه‌هایی مانند پمپ روغن و پمپ آب نیز افزایش پیدا می‌کند؛ ولی پارامتر موردنیاز برای سرویس و نگهداری خودرو یعنی کیلومتر ماشین افزایش نخواهد یافت. این مسئله در بسیاری از موارد مانند تعویض تسمه تایم خودرو می‌تواند خطرناک و جدی باشد.
