گیربکس اتوماتیک ( تورک کانورتور torque converter )

تورک کانورتور همانطور که از اسمش مشخصه عمل انتقال تورک از موتور به گیربکس و بعد دیفرانسیل و پلوس و در آخر به چرخها رو انجام میده البته این همه چیز از رو اسمش مشخص نمیشه من اینا رو گفتم یه وقت یه نفر نیاد گیر بده کانورت کردن گشتاور از موتور به بقیه قسمتهای انتقال قدرت جزو مهمترین کارهای تورک کانورتور حساب میشه اما کارش فقط همینه ؟ نه...... کارهای خیلی زیادی انجام میده که اگه در موردش بیشتر بدونید از فردا به دنبال گیربکس اتوماتیک برای سمند پراید و یا حتی زانتیا هستین پس خوب با چشماتون گوش کنید شاید این اطلاعات براتون جالب باشه ..

تورک کانورتور چی کار میکنه ؟

تورک کانورتور سیستم چرخشی و مکانیکی موتور رو به سیستم هیدرولیکی تبدیل میکنه و میفرسته برای گیربکس درست یه چیزی شبیه به کاری که کلاچ تو گیربکسهای دنده ای میکنه فقط با فرق اینکه اینجا قدرت و مانور هیدرولیک میاد وسط
حالا این چه مزیتی داره ؟
مزیتش به اینه که گشتاور رو چند برابر میکنه ..... مگه میشه ؟؟
شاید خیلیها فکر کنن که گیربکس اتوماتیک ضعیفه یا اینکه کلی از قدرت موتور رو توسط هیدرولیک هدر میده یا اینکه قدرت و شتاب گیری ضعیف داره یا اینکه مصرف بنزین رو زیاد میکنه یا چیزی با چیزی درگیر نیست کلاچ بهتره چون درگیره یا ماشین دنده ای تو دست آدمه یا همه چیزهای دیگه که به اشتباه در مورد گیربکس اتوماتیک بین زبونها و تو ذهنها جا افتاده اما داستان با اون چیزی که خیلیها فکر میفوکولند فرق میکنه
تو بحث تورک کانورتور یه چیزی هست یه اسم stall که زندگی نامه و اهمیت انتخاب درست تورک کانورتور از رو stall درست میتونه خیلی چیزا رو روشن کنه
خب بیشتر توضیح میدم ..
وقتی شما 2 تا چرخ دنده دارین که یکیش 2 دور میزنه یکیش 1 دور یعنی یعنی اینکه کورسش 2 به 1 هست پس اگه اولی که دو دور میزنه 100 نیوتون متر گشتاور چرخشی داشته باشه و این قدرت رو به دومی منتقل کنه دومی 200 نیوتون متر گشتاور تولید میکنه با دور کمتر حالا اگه اولی 4 دور بچرخه دومی 1 دور کورسش میشه 4 به 1 و تو مثال قبلی دومی 400 نیوتون متر گشتاور تولید خواهد کرد ....
حالا همین اعداد رو ببرین تو عمل زیر ماشین یه جایی همون زیر زیراا ....
یه موتور 4 سیلند پراید رو در نظر بگیرید .... موتور تو دور آروم 700 دور در دقیقه میچرخه . تو این دور گشتاور خیلی پایینی داره شاید اونقدر پایین باشه که اگه یه چوب بکنین وسط تسمه یه جوری موتور خاموش بشه خب تو این دور موتور با این گشتاور پایین چطور ماشین حرکت میکنه ؟
با نیم کلاچ ..... با اون هاف کلاچ خودمون نه ها با نیم کلاچی که الان نوشتم حرکت میکنه ..
یعنی اینکه شما 1500 دور یا شاید بیشتر 2000 دور در دقیقه به موتور میدین و معمولآ اونجا گشتاورش بیشتره نیم کلاچ میکنین و ماشین حرکت میکنه تو این حالا شما همون عمل انتقال گشتاور به صورت مثال یه پاراگراف بالاتر رو انجام دادین یه چیزی مثلآ موتور 2000 دور در دقیقه میچرخه و شافت ورودی گیربکس 500 دور پس شما گشتاور رو چند برابر کردین و این کار برای استارت گرفتن شما خوبه حالا اگه این کار رو با دور بالاتر انجام بدین چی میشه ؟؟
خب میرم دوباره سر stall تو بحث تورک کانورتور
هر تورک کانورتوری یه دور موتور مشخص برای stall داره یعنی تو اون در یر به یر میشه هم دور میشه یا هر کوفت و زهر مار دیگه به شکل نگاه کنید اون قسمت سبز رنگ شفت خروجی شفت با اون قسمت آبی فلایویل در دور stall با هم هم دور میشن
خب چطوری میشه بفهمیم تورک کانورتور ماشین ما تو چه دوری stall میکنه ؟ خیلی راحت میشه فهمید اولین راهش اینه که یه پا رو میزارید روی گاز یه پا رو میزارید روی ترمز و هر دو تا پا رو با هم فشار میدهید به طرف پایین دور موتور تا یه حدی میره بالا اون دور موتور میشه درو stall تورک کانورتور ماشین شما ...
دومین راهش اینه که برین از رو سرویس مانوال یا کمپانی سازنده بپرسین .
خب حالا که فهمیدین تورک کانورتور شما رو چه دوری stall میکنه چیکار میکنین ؟
هیچی ما بیشتر دنده ای میرونیم ماشین اتوماتیک اینجا زیاد نیست
خب از این بحثها یه چیز میفهمیم که تورک کانورتور تا موقعی که به دور stall برسه گشتاور رو چند برابر میکنه خب این میتونه خیلی خوب باشه اگه با دور درست انتخاب بشه شما فکر میکنید برای شهر و روندن تو ترافیک چه دوری برای stall تورک کانورتور لازمه ؟
بهتره جواب این سوال رو خودتون در بیارید چون بقیه تاپیک رو باید بخونید تا متوجه بشید چقدر مهمه !!!
بیشتر ماشینهای شهری اتوماتیک دور stall پایین تری نسبت به ماشینهای اسپرت شهری و همچنین ریس یا درگ دارن چون تو شهر شما دوست دارین سرعت عملکرد گاز داشته باشین یعنی هر وقت گاز دادین ماشین سریع از خودش عکس العمل انجام بده و راه بره تو ترافیک دوست دارین اگه گاز دادین سریع گاز بخوره و گشتاور همون موقع به گیربکس منتقل بشه پس میشه بگین بهتره که تو شهر تورک کانورتور مثلآ رو دور 2500 stall بشه تا دور 3500 البته این به این معنی نیست که موتور تا 2500 گاز بخوره و بعد شروع کنه به دور گرفتن نه اینطور نیست موتور تا رسیدن به اون دور گشتاور رو چند برابر میکنه مثل نیم کلاچ و بعد از اون یر به یر میشه ..
خب حالا میریم سر اصل مطلب stall ما باید در چه دوری باشه
مثلآ من قراره یه بی ام 2002 جمع کنم با یه موتور 12 سیلندر که قدرت خیلی زیادی داره و توربو هم داره نایتروس هم داره و خیلی چیزهای دیگه هم داره خب گیربکسم اتوماتیکه توربو زیادی بزرگه حجم بسیار عالی ..
اگه من تورک کانورتوری با stall رو دور 2500 انتخاب کنم گزینه مناسبی نیست چون تا اون توربو ها بخوان به چرخش در بیان کلی تایم از دست میدم در ضمن مهمترین قسمت تو مسابقه درگ لانچ یا همون استارت هست پس من باید گشتاور خیلی زیادی به زمین انتقال بدم تا خوب استارت بزنم بعد از استارت دور موتور بالا میمونه و بوست تو توربو هست چرخ داره میچرخه و همه چیز ردیفه پس استارت خیلی مهمه من چطوری استارت بزنم که گشتاور و قدرت رو به اندازه کافی داشته باشم ؟؟
یه تورک کانورتور مثلآ با دور 4500 stall انتخاب میکنم فرض میکنیم با اون سایز لاستیک و ضریب دیفرانسیل دنده 1 این ماشین 110 تا سرعت بره لاستیک اسلیک گرم مخصوص درگ چسبندگی بسیار عالی داره پس سر استارت گاز میدم ترمز هم میگریم بوست توربوهام کامل میشه شات نایتروس میزنم و موتور با اخرین قدرت کار میکنه خب حالا چی میشه ؟
دور به stall میرسه و اجازه بالا رفتن به دور موتور داده نمیشه ترمز رو ول میکنم و بعدش نمیدونم چی میشه ​ اسم این تکنیک حرکت تور درگ foot stall هست الیته تکنین که نیست بیشتر تکنولوژی هیدرولیک هست ..
این مثلآ یه مثال از stall تورک کانورتور بود که تو درگ چه کارها که میتونه انجام بده حالا شما در نظر بگیرین اگه تو ریس باشه و احتیاج به ترمز هیدرولیکی گیربکس داشته باشین یا اینکه stall کنورتور رو رو یه دوری انتخاب کنین که ترمز گیربکس با استفاده از معکوس داشته باشین یا flash stall که خیلی میتونه کمک کنه البته این چیزا تو ماشین دنده ای هم هست اما نمیشه ازش استفاده کرد چون مثلآ شما نمیتونید به یه ماشین بسیار قوی مسافتی رو نیم کلاچ برین اونم به روشی که قابل کنترل باشه تو شرایط دور موتوری مختلف flash stall از foot stall فشار کمتری وارد میکنه به کانورتور و هر چی به کانورتور فشار بیشتر وارد بشه گرم تر میشه و احتیاج به کولر بزرگتر داره .
تورک کانورتورهای بزرگتر stall پاینتری نصبت به کوچیکتر ها دارند و تورک کانورتورهایی که استال تو دور بالا دارند به درد شهر نمیخورد شما تصور کن مثلآ من با دور stall 4500 بیام تو شهر خب این ماشین زیر اون دور موتور هرز میزنه یا اینکه با stall دور 2000 برم درگ تا 2000 دور موتور میره توربو ضعیف میچرخه دور موتور با ترمز بالا نمیره و وقتی پام رو از رو ترمز بر میدارم و استارت میزنم ماشین حرکت میکنه ولی به سختی به دور بالا میرسه تا اینکه توربو بوست لازم رو درست کنه و قدرت موتور به چیزی که باید برسه ... خب اینا رو گفتم تا متوجه بشین چرا اون امریکایی هایی که تو درگ امریکا گاز میدن اونقدر خوب راه میرن و این ماشینهای آمریکایی که تو ایران جمع میشه چرا اینقدر بد درگ میدن .. فکر کنین رو یکی از همین ماشینها که از نظر قدرت موتور چیزی کم ندارن یه تورک کانورتور خوب با stall رو دور درست انتخاب بشه و بیاد درگ اونوقت نتیجه زمین تا آسمون با الان فرق خواهد کرد
نتیجه تجربی خودم
برای شهر stall دور باید یه چیزی بین 2000 تا 2500 برای موتورهای 4 و 6 سیلندر باشه و برای 8 و بالاتر یه چیزی کمتر از این یعنی مثلآ 1500
برای ریس بستگی به پیستش داره و نوع موتور و شارژ بودن یا تنفس طبیعی برای توربو های کوچیک و سوپرشارژ بهتره تو دور پاین مثلآ 2000 برای 4 سیلندر و 6 و 2200 برای 8 به بالا و توربوهای بزرگتر 3000 تا 3350 برای تنفس طبیعی و یه چیزی مثل پیست ما با میل سوپاپ دوریشن بالا با لیفت زیاد و اگزوز قطر بزرگ و مانیفولد کوتاه stall دور باید بالاتر انتخاب بشه چون تو دور پایین ماشین چیزی به اسم گشتاور نداره
برای درگ تنفس طبیعی 8 سیلندر باید stall دور 4500 یا 5000 داشته باشه و بقیه دنده ها رو مثلآ از 5000 تا 8000 عوض کنه حالا بالا تر هم بود بهتر بستگی به نوع تقویت موتور داره گه چقدر برای دور بالا طراحی شده باشه شاید یه موتور قدرت رو تو دور پایین بده و رو دور 5000 قدرت افت کنه بهتره stall دور این ماشین بیاد پایین