آه باز كم آوردم

سبقت گرفتن يكی از مراحل سخت در رانندگی است ، و هنگام انجام آن، با استفاده از آگاهيهای قبلی ناشی از رانندگی در شرايط مختلف ، بهمراه آشنائی از قابليتهای حركتی خودروهای مقابل ومهارتهای كنترل خودروئی كه در حال راندن آن هستيم ، مواجه ميشويم . بنابراين هرچه سطح دانستنيهايمان بيشتر باشد ، بر حسب روش مشابه سازی شرايط فعل با قبل ، مهارت در سبقت پيدا خواهيم كرد و به اين صورت ، شرايط بی خطری برای خود و ساير خودروها عبوری رقم خواهيم زد . اگر تجربه شنيداری و عملی در رانندگی كافی نباشد ، بعلت اينكه تعداد پارامترهای محاسباتی ، جهت دخالت در انجام عمل سبقت ، در شرايط خاص عبور از يك مسير، به اندازه لازم نخواهد بود ، بنابراين، ممكن است كه ، يك سبقت پر خطر شكل بگيرد . برای پرهيز از اين وضعيت اگر علائم كمك كننده در مسير مناسب و كامل باشد ، كافی است با انجام الگوی رانندگی قانون مند خطر سبقتهای ناجور را از خود بر طرف نمائيم . اما واقعيت آنست كه رانندگی قانونمند ، برای همه افراد تحمل پذير نميباشد و يا بلاخره راننده قانونمند نيز ممكن است دچار چنين وضعيتی شود ، و گاهی ساير ترفندها و يا شتابگيری ناگهانی برای انجام عمل سبقت، بجای رفع خطر، بيشتر ما را به خطر می اندازد و اصطلاحاً اينجاست كه به خود نهيب ميزنيم و ميگوئيم : آه باز كم آوردم . برای اينكه بتوانيم اين جمله را بارها و بارها تكرار كنيم لازم است كه پس از ادای اين جمله زنده بمانيم !! بطور معمول چنين شرايطی در جاده های پر پيچ وخم، رخ ميدهد ، پس در اين گونه مواقع چه بايد كرد ؟.

>> كاهش سرعت ناگهانی و جا گيری در پشت خودروئی كه قصد سبقت از آنرا داشتيم <<
برای كسب مهارت ، بهتر است در جاده های دو طرفه هنگاميكه سرعت تردد خودرو ها كم است ، تا نيمه خودروئی كه قصد سبقت از آنرا داشته ائيد با شرط نبودن خودروئی ديگر در پشت سرتان ، رفته و سپس با ترمز گرفتن و فرمان دادن، به پشت آن، با فاصله حدود ده متری برگرديد . تمرين باعث ميشود كه بعدها بتوانيد در شرايط اضطراری با روش اصطلاحاً سپر به سپر محدوده جاگيری پشت سر خودرو جلوئی را ، به حدود دو متر برای نجات از مخمصه ناشی از سبقت اشتباه ، كاهش دهيد و ضمن آن اگر خودروی ديگری پشت سرتان باشد ، حواستان را، بر روی عملكرد راننده آن و يا اعمال كاهش و افزايش سرعت خودرو بغلی ، متمركز كنيد، به اين صورت دچار شك عميق بين سبقت و يا عدم سبقت نشده و مانند رانندگان مبتدی كه در اينگونه موارد، فقط به افزايش سرعت فكر ميكنند، شما نيز عملی نخواهيد كرد كه منجر به تصادف با خودرو روبروئی شود .

چرا سبقت بگیریم ؟
ابتدا لازمه اضافه کنم که راننده محترم , ما رالی توی جاده نداریم ! قرار نیست که وقتی همه دارن 60 کیلومتر میرن و سرعت مجاز هم 60 هست , شما بخوای 80 تا بری و مدام سبقت بگیری . سبقت مال مواقعی هست که در پشت یه ماشین کندرو , تریلی و خاور و امثالهم و ماشین شاسی بلندی که دید شما رو کور میکنه و سرعتشون کمتر از حد نرمال هست , گیر افتادید و میخواهید که فرار کنید .
کی سبقت بگیریم ؟
سبقت گرفتن فقط در مواردی عقلانی و بدون خطر است که :
1 - دید کافی از لاین جلو داشته باشید .
2 - فرصت کافی برای رد شدن از ماشینی که قصد سبقت از آن را دارید داشته باشید .
3 - سرعت کافی برای گرفتن سبقت داشته باشید .
چگونه سبقت بگیریم ؟
1 - ابتدا فاصله خود را از ماشینی جلویی که قصد سبقت از آن را دارید کمی افزایش دهید .
2 - دید مناسبی از لاین مقابل به دست آورده و جوانب را بررسی کنید . گاهی دیده شده که دقیقا هنگام سبقت گرفتن از یک اتومبیل , راننده کناری شما سرعت خود را کم میکند تا یک عابر بتواند از عرض جاده عبور کند . پس همیشه آمادگی مقابله با این موقعیت را داشته باشید .
3 - اگر فرصت برای سبقت مناسب بود , دنده را سنگین کرده ( در گیربکس های اتوماتیک پا را به یکباره روی گاز فشار دهید تا گیربکس دنده را سنگین نماید ) , سرعت گرفته و سریعا از کنار ماشینی که قصد سبقت گرفتن از آنرا دارید , عبور کنید .
4 - به لاین خود بازگشته , سرعت خود را در حد نرمال بیاورید و به راه خود ادامه دهید .
5 - استفاده از راهنما مفید است , صرفا برای قشنگی آنرا روی خودرو نصب نکرده اند .
6 - بهتر است در حین سبقت گرفتن تک بوق یا چراغی به راننده ای که در حال سبقت گرفتن از او هستید بزنید تا او را متوجه سبقت گرفتن خود کنید . این کار شاید در شرایط بحرانی باعث کم کردن سرعت راننده کناری شما شده و شما بتوانید با کمک او و فضا دادن او به شما از یک تصادف حتمی فرار کنید .
اشتباهات شایع در سبقت گرفتن رانندگان
سبقت گرفتن در سر پیچ یا بدون دید : یکی از خطرناکترین کارها در حین رانندگیست . من فکر نمیکنم حتی بدترین قماربازها روی همچین موقعیتی شرط بندی کنند . توصیه من این است که به هیچ وجه این کار را نکنید , چون میتواند آخرین سبقت زندگیتان باشد و زندگی خود به علاوه چندین نفر دیگر را از بین ببرید یا بقیه عمر خود را روی ویلچر و با عذاب وجدان کشتن چند نفر دیگر طی کنید .
سبقت گرفتن بدون سرعت لازم : بارها مشاهده شده که راننده ای قصد دارد با همان سرعتی که قبلا در حال حرکت بود , به لاین مخالف آمده و تازه شروع به افزایش سرعت نماید . این حرکت علاوه بر اینکه مدت زمان سبقت شما را افزایش میدهد , ریسک به خطر افتادن شما حین سبقت را نیز بالا میبرد . اگر جزو این دسته هستید پیشنهاد میکنم بند 1 و 3 «« چگونه سبقت بگیریم ؟ »» در بالا را دوباره مطالعه کنید .
سبقت برای کل کل : به هیچ عنوان این کار را نکنید . ممکن است خودروی کناری شما که شما در حال کورس با آن هستید هم شروع به افزایش سرعت نماید و سبقت شما را اگر ناممکن نکند , بسیار بسیار طولانی کند . در این موقعیت علاوه بر اینکه مدام در خطر قرار دارید , به علت درگیری ذهنی شما در کورس , سرعت عکس العمل شما پایین آمده , و ممکن است برای فرار از یک موقعیت مرگبار , بسیار دیر واکنش دهید و حادثه ای دلخراش صورت گیرد .

یکی دیگه از اشتباهات رایج سبقت گرفتن از سمت راست وسیله جلویی هست.در این جور مواقع باید پیش بینی همه چیز رو کرد.فرض بر این می گیریم ما هرچقدر راننده ی حرفه ای باشیم دیگران ناشی هستند و از تصمیم ما بی خبر و توانایی عکس العمل و واکنش در مواجه شدن با همچین صحنه هایی روندارند.باید فکر همه چیز رو در موقع این عمل داشت.مثلا بیرون آمدن یه وسیله کند رو از جاده فرعی یا یه موتور سیکلت بدون چراغ و راهنما یا حتی عابر پیاده و همچنین توقف ناگهانی یه ماشین برای پیاده یا سوار کردن مسافر و یا پنچر بودن یه ماشین یا وجود موانعی بر سر راه.مساله دیگه عکس العمل راننده جلو با دیدن ناگهانی یه ماشین در حال سبقت:90%در جاده های دو طرفه به لاین مخالف منحرف میشن و بقیه یا یهو ترمز میگیرن و دست روی بوق و متوجه پشت سرشون نیستن و بعضی ها هم بدون توجه به آینه به همون سمتی میرن که ماشین در حال سبقته. و گاها دیده میشه حوادث ناگواری پیش اومده که یه مورد تو شهر خودمون تو کمربندی یه راننده اتوبوس مشغول عوض کردن تسمه بوده که یه زانتیا با سبقت از سمت راست با 160 تا میزنه به پشت اتوبوس هم خودش کشته میشه هم راننده اتوبوس

هیچ وقت سبقت مشکوک نگیرید . هر وقت 100 در 100 مطمئن شدید که انتهای سبقت بدون هیچ مشکلی به مسیر برمیگردید ، سبقت بگیرید. ارزش زنده موندن خیلی بیشتر از اینه که به خاطرش کوچکترین ریسکی بکنیم .

هیچ وقت ریسک این را نکنید که ماشین روبرویی در لاین مخالف شما سرعتش را کم میکنه یا برای شما میده شونه خاکی که شما سبقت بگیرید

موقع سبقت گرفتن حتما به آینه چپ توجه کنید مبادا شخص دیگری هم در حال سبقت گرفتن باشه !

فاصله مناسب با خودروی جلویی بهتره لحاظ بشه، نباید چسبوند بهش. اگه فاصله خوب باشه میشه سرعت گرفت و سریع سبقت گرفت

بعضا دیده میشه برخی از رانندگان در شب هنگامی که خودرویی روبروئی شون در حال سبقت غیر مجاز هست به جای اینکه با کشیدن به سمت راست از بروز سانحه جلوگیری کنند اولین کاری که میکنند اعتراض به وسیله نور بالا هست که تو چشم میوفته و واقعا در اون شرایط تصمیم گیری رو برای اون راننده متخلف سخت میکنه چون باغت خیره گی به ماشین روبرو میشه و تصمیم گیری رو سخت میکنه.بجای اینکه دستمون رو روی بوق و نوربالا بزاریم بهتره اینکه بهش را بدیم تا باعث بروز حادثه نشه

همیشه جای نفهمی و نادانی(دور از جون شما) یه عده رو تو محاسباتتون داشته باشین.
هیچ وقت از چندتا ماشین با هم سبقت نگیرید چون اگه مشکلی پیش بیاد مثل من نمیتونین برگردین به جای خودتون و ممکنه حتی یک لحظه ماشینی از فرعی و دسترسی محلی بیاد تو جاده(سمت مخالف) و اصلا به شمایی که دارین سبقت میگیرین فکر نکنه و نبینه

اكثر اين موارد تو جاده هاي يك طرفه مثلا دو بانده هم بايد رعايت بشه.
چند تا نكته به نظرم مياد كه ميگم و هميشه هم رعايت ميكنم.

*** تو پيچ هيچ وقت كنار كاميون و تريلي و اتوبوس نميرم. به راحتي ماشين را قيچي و له ميكنند. يه وقت رانندش هوس ميكنه پيچ را بشكنه، اونوقت ما را هم ميشكنه. يا شايد ترمزش نگيره يا دير ترمز بگيره و كمي نيروي گريز از مركزش بكشونه سمت ما.

*** هنگام سبقت از ماشينهاي بزرگتر مراقب خلائي كه كنارشون بوجود مياد باشيد. به اين صورت كه وقتي وسط ماشين ميرسيد ماشين به سمت وسيله نقليه بزرگتر ميره و وقتي به قسمت دماغه ميرسيد ماشين به طرف ديگه پرت ميشه. پس فرمون را محكم نگه داريد.

***رانندگان سنگين گاهي اوقات راهنما ميزنند و گاهي اوقات هم نه. شما هميشه حساب كنيد كه ميخوان سبقت بگيرند و با احتياط نزديكشون بشيد.
از بوق زدن و چراغ زدن بيمورد هم خودداري كنيد چون اعصاب مصاب تعطيله.
اگه قصد رد شدن داريد يه چراغ كوچيك بديد و اونها هم با يه راهنماي چپ ميگن بفرمائيد. وقتي هم رد شديد يه بوق كوچيك بزنيد اونها هم بوق ( البته بوق كوچيكه را ) ميزنند. خلاصه باهاشون حال كنيد آدماي باحالي هستند.

***مراقب باشيد بعضي ها به دليل بيماري رواني هنگامي كه ميبينند داريد سبقت ميگيريد سرعت خودشون را بيشتر ميكنند تا شما را اذيت كنند و كوتاه نمياند. همه جور راننده اي تو جاده ها پيدا ميشه.

*** مردونه سبقت بگيريد.
يا سبقت نگيريد يا اگه سبقت ميگيريد مردونه سبقت بگيريد. طوري كه احتياجي نباشه كه ماشين روبرويي سرعتش را كم كنه و ماشين بغلي هم سرعتش را كم كنه تا شما رد بشيد.

زمانی تو جاده لاین شما یک دفعه خلوت میشه (مخصوصا تو شب) و لاین روبه رو رو دارین از دور می بینین که به صورت زنجیره وار داره میاد حتما سرعتتون رو کم کنید چون خیلی ها با توجه به این امر که لاین مقابلشون خلوته برای سبقت گرفتن و جلو افتادن حاضر به هر کاری هستند و اصلا به فکر شمایی که داری از روبه رو میای و یا فکر جمع کردن خودشون نیستند و اینجاس که اگر سرعت شما بالا باشه و روبه رویی شما هم یک آدم بی احتیاط امکان حادثه هست پس بهتره جلو وقوع احتمالی حادثه رو شما بگیرید
این مساله زمانی برای من اتفاق افتاد (حدود 4 سال پیش) زمانی که از چند تا ماشین سبقت گرفتم دیگه نا خود آگاه سرعتم رو داشتم بالا میبردم که سرعت حدود 170 تا بود که به همین زنجیره ماشین های روبه رو رسیدم که دیدم یک پراید با 1000 نفر آدم و بالغ بر 10 تن بار تو سبقت هستش من هم خیلی خونسرد کشیدم کنار که رد بشه ولی ناگهان خونسردی من به یک استرس تمام عیار تبدیل شد اونم این بود که همون لحظه که من کشیدم کنار یک fh12 بی شعور که تنها اسبش هم بود و کفی نداشت اومد تو سبقت دوبل پراید و شاخ به شاخ بنده و خدا می دونه که من تو اون سرعت و تو اون وضعیت چه جوری ماشینو در آوردم بیرون
کلا خیلی احتیاط کنید چون امروزه رانندگی ها واقعا به دور از احتیاطه و مخصوصا تو جاده های دو طرفه راننده های ناشی با ماشین های ضعیف واقعا خطرناک و حادثه آفرین هستند

در زمینه ی سبقت (حالا شاید بیشتر نظریات خودم باشه)اگر کسی از روبه رو میاد سبقت ترجیحا بهش چراغ ندید.مطمئن باشید کسی که میاد سبقت داره شما رو می بینه و اگر هم نبینه دیگه چراغ دادن فرقی نمیکنه.ولی بعضی اوقات میبینین طرف ناشی هست و شمایی که بهش چراغ میدین فوری خودش رو میبازه و اعتماد به نفسش رو از دست میده و هول میشه و میزنه کار دست یکی میده
اگر شما میبینید که می تونید رد بشید در کمال آرامش مسیرتون رو اصلاح کنید و بگذارید که هم اون به سلامت رد بشه و هم شما.در این لحظه که شما با آرامش برخورد میکنید از لحاظ روانی به راننده ی مقابل منتقل میشه و باعث میشه اونهم در کمال آرامش ماشینشو جمع کنه
اینایی رو که من میگم هیچ کدوم بی پایه و اساس نیست از اونجا خودم از 14 سالگی در کنار پدرم تو جاده رانندگی میکردم و اینها رو همه از رو تجربیاتم میگم
بارها و بارها در جاده ی هراز و فیروزکوه با کامیون ها و ماشین هایی مواجه میشم که تو دماغ من میان سبقت ولی به هیچ عنوان نه بهشون چراغ میدم و نه هیچ کار دیگه
راننده تو اون لحظه احتیاج به تمرکز کامل و اعتماد به نفس داره و اگر شما هر دو رو با چراغ دادن ازش بگیرین امکان خطر به مراتب بیشتر میشه
خود من شخصا اگه برم سبقت و علم به مساله داشته باشم که می تونم در انتها قطار ماشین ها ماشینم رو جمع کنم و یک راننده هم از مقابل به صورت رگباری برام چراغ بزنه در نهایت اون راننده رو به مزرعه ی باقالی ها هدایتش میکنم

مواردی که در قانون آمده همگی برای یک سبقت ایمن وضع شده که اگر رعایت کنیم لازم نیست این تجارب را به قیمت جان خود و دیگران به دست بیاریم. سبقت 100 در 100 ایمن یعنی این که ریسک از دست رفتن زندگی انسانها در برابر 100 متر جلو افتادن صفر باشه. اصلا کم آوردن یعنی چه؟ این چراغ بده و اون راه نده و این بره شونه خاکی یا اون بماله به ماشین سمت راستی و ععی چه حالی میده از ماشینی که خودش داره سبقت میگیره سبقت بگیری و ...و ...و همه اینها یعنی سبقت نا ایمن و نباید انجام داد. سبقت ایمن یعنی این که کامل ببینی و دیده شوی و در میانه سبقت حتی اگر ماشین خاموش شد و ایستاد ،برای ماشین روبروئی و خودتون تهدیدی ایجاد نکنید
دوستان عزیز قانون راهنمائی و رانندگی همونیه که همتون وقتی گواهینامه میگرفتید این قوانین رو امتحان دادید .. در این قانون آمده:
- سبقت در داخل تونل و 150 متر قبل و بعد از تونل ممنوع است
- سبقت بر روی پلها و 150 متر قبل و بعد از آن ممنوع است
- سبقت از وسیله ای که خود در حال سبقت است ممنوع است
- سبقت از 150 متری پیچ و داخل پیچ و 150 متر بعد از آن ممنوع است
- سبقت از 150 متری تقاطع تا 150 متر بعد از آن ممنوع است.
- سبقت از محل خط کشی ممتد ممنوع است .
اگر خودورئی از شما درحال سبقت گرفتنه نه سرعت را کم کنید و نه اضافه کنید... اجازه بدید محاسبه هاش درست از آب دربیاد ....
من هم یک زمانی سبقتهای با ریسک بالا میگرفتم که شانس آوردم .... فقط شانس .. اگر یک لحظه برق به موتور نمیرسید و یا نوسان پیدا میکرد الان به جای لذت بردن از زندگی ، زیر خروارها خاک بودم .. ... اما الان سرتاسر جاده چالوس هم اگر پشت یک کامیون بیام و شرائط سبقت ایمن نداشته باشم سبقت نمیگیرم و با خیال راحت تحمل میکنم.
تجربه از چند راه به دست میاد که گران ترین آنها تجربه شخصی و ارزان ترین و به صرفه ترین آن استفاده از تجربه دیگران است که خود آنها ممکن است این تجربه را به قیمت جانشان به دست آورده باشند..... شما برای زنده ماندن زرنگ باشید!

1- همیشه قبل از هر سبقت یاد این جمله من باش، تو جاده های ایران حدودا هر 20 دقیقه یه نفر عمرش رو میده به شما طبق آمار، سالی 27 یا 8 هزار کشته در سال رو تقسیم کن بر دقیقه. دور از جون همه شاید 20 دقیقه بعد نوبت شما باشه.
2- تجربه من میگه اگر سبقت غیر مجاز هم میگیری هرگز جایی که دید نداری این کار رو نکن چونکه همه راهنمایی و نکات ذکر شده توسط دوستان شاید توسط یک درصد راننده ها قابل به کارگیریه و بقیه این تجربیات رو با خودشون میبرن بهشت.
3- بر خلاف نظر بعضی دوستان در مورد راننده ای که تو سبقت هست معتقدم و به همه توصیه میکنم هزگز هزگز اشتباه یه راننده رو با کار یا تصمیم اشتباه خودتون تکمیل نکنین پس با خونسردی شرایط رو برای کامل کردن سبقتش فراهم کنین.
4- یه نکته کاربردی هم در مورد سبقت در شب تو جاده اینه که همونطور که با نور بالا دارین به یه ماشین از پشت نزدیک میشین، با زدن سوپایین حین نزدیک شدن هم راننده رو از سبقت آگاه می کنین هم چشم راننده رو با نور سو بالا حین سبقت اذیت نمی کنین. امتحان کنین میبینین که چه تمیز و قانونمند تو جاده به نظر میرسین.

*تا جایی که امکان داره تو پیچ های راست گرد از سبقت کامیون یا تریلی به ویژه اگه تعدادشون بیشتر از یک دستگاه باشه اجتناب کنید چون ممکنه یک یا چند ماشین تو نقطه کور شما افتاده باشن و وقتی میخوایین سبقت بگیرین دیگه وقتی واسه برگشتن به جای اولیتون نباشه همونطور که هفته پیش یک دستگاه ماکسیما جلوی چشم من کم بوده بود فنا بشه که با یک فرمان گیری فوق تیز تونست خودشو جمع و جور کنه.
**یه مورد دیگه اینه که تا جایی که ممکنه بین دو وسیله نقلیه سنگین نیوفتین چون خودم به چشم دیدم که یه کامیون حمل سنگ های معدنی ترمزاش به ناگه قفل کردو و از عقب یه سواری بهش زدو کامیون عقب کار سواری رو تمام و کمال تموم کرد

همیشه سعی کنید در اتوبان و بزرگراه ها وقتی شلوغه تا می تونید از باند سبقت استفاده نکنید و در باند وسطی یا سمت راست حرکت کنید به دو دلیل . دلیل اول چون بیشترین انحراف به چپ ها و برخورد از پشت و تصادفات زنجیره ای بیشتر تو باند سبقت اتفاق میفته . و دلیل دوم تو باند سبقت اگه خدای نکرده تصادفی چیزی بشه چون سرعت ماشین زیاده وقتی ترمز می کنید مدتی بیشتری طول می کشه تا ماشین متوقف بشه و همین خودش باعث میشه با ماشین جلویی برخورد کنید . ولی اگه آدم وقتی اتوبان شلوغه از باند سمت راست حرکت کنه و از باند سبقت خیلی کم استفاده کنه احتمال خطر و تصادف نیز برای اون شخص کمتره . من همیشه از باند سمت راست استفاده می کنم خیلی وقت ها هم شده که تو اتوبان تصادف شده و چون من تو باند سمت راست حرکت کردم و سرعت ماشین کم بوده به راحتی تونستم ماشین را متوقف کنم . ولی اگه تو باند سبقت بود این طور نمیشه و صد در صد تصادف می کردم . لذا اینکه این نکته را همیشه وقتی اتوبان شلوغه مد نظر داشته باشید.
و نکته ی دوم . اینکه هیچ وقت کسی را تو رانندگی تشویق نکنید . می گند تشویق خوبه ولی به نظر من تشویق تو رانندگی اصلا خوب نیست . چون تشویق تو رانندگی باعث اعتماد به نفس کاذب میشه و همین اعتماد به نفس می تونه در بعضی مواقع خطر ساز باشه و به قیمت جون یه نفر تموم بشه .