تشریح کامل کوئل و معرفی قطعات وعملکرد آن

[operator]

البته قبلاً عکس این کوئل نازنین! رو در همین هیبت! زیبا براتون گذاشته بودم!، ولی الان جمال زیباش! رو دوباره خوب نگاه کنید! که بعدش دیگه به این خوشگلی نمیمونه و در نهایت شقاوت!! سلاخی میشه!!... البته تقصیر خودش بودا!!... خب می خواست خراب نشه!!... به من چه اصلاً!!!...
حالا آستین ها رو می زنیم بالا و با استعانت! از درگاه تیغ تیز اره آهن بر! و توکل به قدرت فضولی خودمون!! (جسارت نشه! خودم رو عرض میکنم!)، سعی می کنیم دور پرس کله! کوئل رو باز کنیم تا بتونیم به فی خالدون این بدبخت مادر مرده! دست پیدا کنیم!...
لازم به گفتن نیست که باید مراقب دستمون هم باشیم!!!... و البته مواظب باشیم خون بی رنگش! نریزه رو زمین!!!... کدوم خون؟!... بعداً بهش میرسیم!!!...






حالا که گردنش رو بریدیم!!!، آروم سعی می کنیم سر از تنش جدا کنیم!!...





وقتی که این کار رو می کنیم باید در نظر داشته باشیم که چون این کوئل ها رو یکبار مصرف و غیر قابل تعمیر ساختن!، با برداشتن کله!، سیم های برق و بدنه که از زیر به پایه های برنجی و گرد روش لحیم شدن!، از بیخ و بن کنده میشن!...





لحیم ها رو میتونید تو قسمت داخلی سر کوئل ببینید!...





نوک سیم ها تو عکس پیدا نیست چون به اندازه خیلی خیلی کم و تقریباً همسطح با عایق سیاه قیر مانند توی کوئل، ازش بیرون اومدن و اینقدری بلند نیستن که بشه دیدشون!... ولی جاشون رو با فلش علامت زدم!...





اولین قسمتی که با باز کردن کوئل می بینیم همون فنر زیر درش هست!...





این فنر یه واسطه بین هسته مرکزی وسط کوئل (که تو عکس ها زیر فنر پیداست) و کانکتور توی سوراخ! روی در کوئل هست!، همون که وقتی وایر رو روی کوئل جا می زنید با سر وایر اتصال برقرار میکنه!... این فنر، هم برق رو به کانکتور میرسونه و هم مانع از این میشه که احیاناً به دلایلی، کانکتور بخواد بیافته تو کوئل!...
قسمت بعدی! یه اورینگ هست که وظیفه اش آب بندی کردن کوئل هست که آب و خاک و غیره توش نره! و روغن داخل کوئل هم به بیرون نشت نکنه!... در مورد این روغن جلوتر صحبت میشه!... یادتونه گفتم موقع بریدن پرس دور کله! کوئل مواظب باشید خون سیاه و سفیدش نریزه زمین؟!... این روغنه همون خونیه که گفتم!!!...





قسمت بعدی که هویدا میشه!، هسته مرکزی کوئل هست!...
تو عکس میتونید بخش فوقانی هسته و سیمی که به سرش لحیم میشه (و جریان قوی رو میاره و میده به فنر و از اونجا به کانکتور در کوئل!) ببینید!...








قبل از اینکه به ادامه تشریح! بپردازیم لازم هست که توضیحی رو ارائه کنم خدمت دوستان!...
همونجور که می دونیم کوئل برای تقویت برق جهت ایجاد یه قوس الکتریکی، و در حقیقت یه جرقه قوی! در سر شمع ها، در زمان احتراق ماشین هست...
چون برق ماشین ولتاژ به این بالایی رو نداره!، لازمه این ولتاژ رو با افزایش اون به میزان لازم بالا ببریم!...
اصولاً برای افزایش ولتاژ از موجودی! به نام ترانسفورماتور استفاده میشه!... نمونه شایع و رایجش تو پستهای برق هست!...
البته این مخلوق! هم برای افزایش ولتاژ و هم کاهش ولتاژ استفاده می شود!...
نمونه کاهنده اون رو توی ادپترهای برق 220 به 24 و 12 و کمتر که تو رادیو ضبط ها و وسایل مشابه استفاده میشه میتونیم ببینیم!...
در حقیقت ترانسفورماتور وسیله ای هست که برای تغییر ولتاژ بکار میره و انرژی الکتریکی رو با فشار الکتریکی معین دریافت میکنه و با فشاری کمتر و یا بیشتر تحویل میده!... ترانسفورماتور در شکل کلی و اولیه و ساده اش مرکب از از یه هسته آهنی و دو سیم پیچ هست!...
سیم پیچ های اولیه و ثانویه! که به ترتیب بهشون Primary Winding و Secondary Winding میگن!... این دو سیم پیچ با دورهای مختلف روی هسته پیچیده شدن!...
سیم پیچ های اولیه و ثانویه، در حقیقت اصلی ترین قسمت ترانسفورماتور هستن که جریان ایجاد شده توسط اونا از طریق هسته ترانسفورماتور با همدیگه ترکیب میشن!...
سیم پیچی که برق رو دریافت میکنه، سیم پیچ اولیه و اونی که برق رو ضعیف تر یا قوی تر تحویل میده، سیم پیچ ثانویه هست!...
اگه ترانسفورماتور افزاینده ولتاژ باشه!، سیم پیچ اولیه اش دارای رشته های ضخیم و با تعداد دور کم و سیم پیچ ثانویه اش دارای رشته های نازک و با تعداد دور زیاد هست... اگه کاهنده ولتاژ باشه برعکس میشه!...
پس به عبارت دیگه اگه تعداد سیم پیچ های ثانویه کمتر از اولیه باشه، ولتاژ کاهش پیدا میکنه و ترانسفورماتور کاهنده میشه و برعکس اگه سیم پیچ های ثانویه بیشتر از اولیه باشه، ولتاژ افزایش پیدا میکنه و ترانسفورماتور میشه افزاینده!...
معمولاً سیم پیچ های فشار قوی و فشار ضعیف ترانسفورماتورها بر روی هسته اونا به صورت دایره های متحد المرکز پیچیده میشن!...
برای سیم‌ پیچ های اولیه و ثانویه ترانسفورماتور از سیم های مسی با روکش عایق کننده لاكی استفاده میشه كه دارای سطح مقطع گرد هستن!... البته در ترانسفورماتور های پرقدرت از هادی‌ های مسی كه به ‌صورت تسمه هستن استفاده میشه!...
کوئل هم در حقیقت یه نوع ترانسفورماتور افزاینده هست!... اصلاً اسمش کوئل یا همون Coil هست که به معنای سیم پیچه!...
مثل هر ترانسفورماتور دیگه ای، یه مغز!، یا همون هسته مرکزی داره! و دو تا سیم پیچ!... جریان ضعیف وارد یه سیم پیچ میشه و با میدان الکترو مغناطیسی که بین سیم پیچ ها ایجاد میشه، اضافه میشه و با ولتاژ بالا از سیم پیچ دیگه خارج میشه...
شاید بد نباشه بدونید ولتاژ برق خروجی این کوئلی که الان داره نفله میشه!، در کمترین حالت، حداقل 24000 ولت هست!... پس مراقب باشید!...
اینکه این تغییرات الکترو مغناطیسی که تو کوئل اتفاق میافته چجوریه! و شار مغناطیسی چجوری ایجاد میشه! و چرا! و چیه! و کیه! و چی بید! و به من چه اصلاً؟! من چیکاره بیدم؟! همش تقصیر خرزو خان بید!!، نه به درد ما میخوره! و نه جاش اینجاست!...
حالا با دونستن این نکات میریم سراغ کار خودمون!، یعنی همون بیرون کشیدن دل و قلوه!...
همونجور که عرض کردم این کوئل ها یه بار مصرف هستن و به همین خاطر مجبوریم پوستش رو در نهایت بی رحمی قلفتی!! بکنیم! تا بتونیم برسیم به وسط مسط هاش!...








نمیدونم تو عکس های بالا آثار خیسی روغن داخل کوئل معلومه یا نه!... ولی به هر جهت این کوئل ها به کوئل خیس!، تر! یا همون روغنی معروف هستن! که علتش هم چیزی نیست جز وجود همین روغن درون اونا!...
همونجوری که تو این عکس ها می بینید، بخشی از روغن ها ته اون قسمت کاسه مانند! معلومه!...








روغن ‌های ترانسفورماتورها معمولاً تركیبات پیچیده‌ای از هیدروكربن ‌های مشتق از نفت خام هستن و همون بوی نفت خام رو هم میدن!... من که حالم از بوش به هم میخوره!...
این روغن ها که پایداری شیمیایی تقریباً خوبی هم دارن رو میچپونن! تو ترانسفورماتورها به خاطر ایجاد نوعی عایق و همچنین تا اندازه ای انتقال حرارت و خنک کردن اون و همچنین به خاطر جلوگیری از ایجاد قوس ‌الكتریكی تو ترانسفورماتور و همچنین تا اندازه ای آب بندی کردن ترانسفورماتور و جلوگیری از خوردگی قطعات داخلی اون!...
البته با پیشرفت هایی که بعداً صورت گرفت، ترانسفورماتورهای خشك هم پا به عرصه وجود نهادند! و نمونه های خشک اون به صورت کوئل های خشک، به عرصه لوازم یدکی اتومبیل ها هم سرایت کردن! که من هم یکی از همین ها رو روی لندرورم نصب کردم!...
کلاً تو ترانسفورماتور های خشک، تلفات الكتریكی كاهش پیدا میکنه و به خاطر خنك شدن با هوا، دیگه به روغن برای خنك شدن نیاز ندارن!... سیستمشون هم جوری هست که دیگه به روغن به ‌عنوان عایق الكتریكی هم نیاز ندارن و نتیجتاً خطر آلودگی های زیست محیطی هم ندارن!... همون قضایای آلودگی خاك و منابع آب زیرزمینی و این جور صحبت ها!!!!...
همچنین احتمال احتراق و خطر آتش ‌سوزی هم کم میشه!...
حالا این روغن چه ربطی داره به قضایای احتراق و آتش سوزی؟!!!... ربطش اینه که اون روغنی که می بینید عین همون نفت و بنزین میسوزه! و احتمال احتراقش هست!!!...
باور نمی کنید؟!... خب نکنید!... وقتی این عکسها رو ببینید باور می کنید!!...
این عکس ها مربوط به سوختن همون یه ذره روغنی هست که تو عکسهای بالا دیدید ته اون قسمت کاسه مانند! جمع شده بود!!...














پس یکی دیگه از کاربردهای کوئل اینه که میشه به عنوان کوکتل مولوتف! هم ازش استفاده کرد!! یا مثلاً تو چهارشنبه سوری! آتیشش زد و از روش پرید!!!... ولی به گمونم اگه بندازیدش تو آتیش منفجر میشه!!... البته این یکی رو امتحان نکردم به جون خودم!!...
به هر جهت وقتی پوست کوئل رو کندید! یه استوانه سیاه قیراندود! میمونه تو دستتون!...








این استوانه دو تا سپر حفاظتی! داره با یه پایه!...
اینا سپر های حفاظتیش هستن! که هم در برابر ضربه مقاومت میکنن که به سیم پیچ ها صدمه نرسه، و هم جلوی تاثیرات الکترومغناطیسی سیم پیچ ها به بیرون کوئل و احیاناً به داخل کوئل!! رو هم میگیرن!...











اینم پایه کوئل هست!... که قرقره سیم پیچ اولیه که هسته و قرقره سیم پیچ ثانویه هم روش سواره، تو این پایه قرار میگیره و روش سوار میشه!...











حالا مجموعه قرقره ها و سیم پیچ ها و هسته مربوطه که با قیر عایق شدن تو دستهای پر توان شماست!...
اصولاً برای حفاظت و نگهداری از سیم پیچ ‌های ترانسفورماتور، مخصوصاً در ترانسفورماتورهای كوچك، از قرقره استفاده میشه!... جنس قرقره از مواد عایق سخت و عموماً فیبرهای استخونی یا مواد ترموپلاستیك هست!... قرقره‌ هایی كه ترموپلاستیك هستن، معمولاً یه تیكه ساخته میشن‍! ولی معمولاً برای ساخت قرقره ‌های دیگه، اونا رو به صورت چند قطعه میسازن و روی همدیگر مونتاژ میكنن!...
روی جداره قرقره معمولاً سوراخ یا شكافی میذارن که سر سیم سیم‌پیچ ها ازشون خارج بشه!... سیم‌پیچ هم جوری رو قرقره پیچیده میشه كه از لبه ‌های قرقره کمی پائین‌تر قرار بگیره تا هنگام جا زدن ورقه ‌های ترانسفورماتور، که گفتیم سپر حفاظتی! هم هستن!، لایه رویی سیم پیچ صدمه نبینه!...
به هر جهت!، برای رسیدن به قطعات داخلی باید قیر ها رو که خشک هم هستن بشکنید!... با شکستن قیر، کم کم سیم پیچ اولیه که دارای سیم ضخیم و با تعداد دور کم هست هویدا میشه!... وسط قرقره سیم پیچ اولیه هم میتونید هسته و سیم پیچ ثانویه رو ببینید!... سیم های تغذیه سیم پیچ ها هم تو عکس معلومه...














همونجور که می بینید سیم پیچ ثانویه داخل قرقره سیم پیچ اولیه قرار گرفته که وقتی بکشیدش بیرون راحت در میاد!...
این سیم پیچ هم قیر اندود و عایق شده...

















وقتی قیرهای روش رو بکنید اون چیزی که زیرش خواهید دید اینه!....








یه مجموعه از دورهای بسیار زیاد از یه سیم بسیار نازک! که تو 50 لایه!!! روی هسته مرکزی کوئل پیچیده شده!... اینقدر این سیم نازکه که ضخامتش از یه تار مو بیشتر نیست!... بر عکس سیم های سیم پیچ اولیه که هم خیلی ضخیمه! و هم تعداد لایه هاش کمتره!... 5 لایه بیشتر نداره!!!...











پس تعداد لایه های سیم پیچ اولیه 5 تا و ثانویه 50 تا هست!... هر یک از لایه های سیم پیچ ثانویه هم با لایه ای از سلفون عایق کننده از لایه زیری و رویی جدا شده!...











این سیم که خیلی نازکه!، لامصب خیلی هم تیزه!... پاش بیافته عین تیغ میبره!!... اون رنگ قرمزی که رو انگشت سبابه منه!، رنگ نیست!!!... خونه!... موقع باز کردن سیم ها کمی بی احتیاطی کردم و انگشتم رو برید! و خون و خونریزی شد!!!!...
نتیجه اخلاقی!!: فلفل نبین چه ریزه!، بشکن بریز تو آبگوشت!، وانگهی دریا شود!!!... اِ اِ!... ببخشید! منظورم اینه که حتی موقع کار با ظریف ترین چیزها هم نکات ایمنی رو رعایت کنید و حتی الامکان از دستکش مناسب استفاده کنید!!!...
برخلاف نازکیش!، خیلی محکمه! و اگه از دو طرف بگیرید و بکشیدش متوجه میشید که به این راحتی ها هم قطع نمیشه!... البته مقاومتش رو در مقایسه با نازکیش عرض میکنم!...
وقتی کل این سیم ها رو باز کردید با این صحنه روبرو میشید!... اینایی که اون پایین تو دست منه، موهای بلوند! نیستن ها!، یه توده سیمه!!...











آخرین قسمت سیم های این سیم پیچ، رفته زیر لایه کاغذ روغنی عایق کننده ای که دور هسته کشیده شده! و همینجا به یه سیم ضخیم لحیم شده!...











این سیم ضخیم میره زیر لایه کاغذ روغنی و از کنار هسته میره بالا! و میاد بیرون!... این سیم همون سیمی هست که تو عکسهای اول دیدید از زیر قیرها اومده بود بیرون و گفتم که سیمی هست که به سر هسته لحیم میشه و جریان قوی رو میاره و میده به فنر و از اونجا به کانکتور در کوئل!... همون که با شماره 1 علامتش زده بودم!!...








آخرین قسمت هم مغزی یا هسته مرکزی کوئل هست که همه این سیم پیچ ها رو دور خودش جا داده!...





این هسته، یه سرش میافته تو اون قسمت سیاه و گردی که دیدیم پایه قرقره ها بود و یه سرش میافته تو سوراخ زیر در کوئل و تو سر همون فنری که همون اول کار دیدیم!...











هسته رو عموماً از آهن نرم با آلیاژی از سیلیسیم، حداكثر ۴.۵ درصد، كه دارای قابلیت هدایت الكتریكی و قابلیت هدایت مغناطیسی زیادی هست و به ضخامت ‌های ۰.۳۵ و ۰.۵ میلیمتر انتخاب میکنن و به ‌طور یكپارچه هم نمیسازن!، بلکه متشکل از ورقه ‌های نازكی هست كه سطح اونا رو با توجه به قدرت ترانسفورماتور محاسبه میکنن!....








معمولاً هم برای اینکه هسته ها توان بیشتری تولید کنن اونا رو به صورت E یا Iمیسازن که تو کوئل های آهو، همونجور که تو عکسهای بالایی دیدید، به شکل I هست!... ولی تو کوئل خشکی که رو لندرور بستم به شکل E هست!...
یعنی از کنار هم گذاشتن چند لایه E و I، یک هسته ی بزرگ تشکیل میشه!... البته اینا رو به هم پرس میکنن و یکی میشن!...
جالبه بدونید که این ورقه های نازك فلزی، دارای روکش عایق هم هستن!... یعنی همه ورقه‌ های ترانسفورماتورها دارای یه لایه عایق هستن!...
برای عایق كردن لایه های هسته ترانسفورماتور، هم از یه نوار نازك كاغذ روغنی مخصوص كه بین لایه ها قرار میگیره استفاده میشه و هم از یه لایه نازك اكسید فسفات یا سیلیكات به ضخامت ۲ تا ۲۰ میكرون ‌ که بر روی اونا کشیده میشه استفاده میکنن!... روش اول قدیمی تره و کمتر استفاده میشه... الان دیگه از روش دوم استفاده میکنن!...
البته عنایت داشته باشید که این عایق ها، در برابر جریان الکتریکی عایق هستن، ولی در برابر جریان الکترو مغناطیسی مقاومت نمیکنن! و اصل کار ترانسفورماتور هم با جریان مغناطیسی حاصل از سیم پیچ ها هست!...
کوئل بدبخت بیچاره! ما هم از روش دوم بهره برده!... تو عکس زیر قشنگ معلومه!...





اینم از قرقره سیم پیچ اولیه با سیم هاش!...








حالا که کار تشریح تموم شده!، همه اون چیزهایی رو که از کوئل کاسب شدیم! میذاریم وسط و اونوقته که با یه صحنه وحشتناک و عجیب روبرو میشیم!...
وحشتناک به خاطر بلایی که سر کوئل بدبخت آوردیم!!! و عجیب به خاطر اینکه دل و روده! یه کوئل فسقلی که سر جمع به اندازه نصف طول یه انبر قفلی و به قطر یه بیسکوئیت ساقه طلایی بیشتر نیست!، یهو میشه یه خروار!!!...
اگه باورتون نمیشه!، خب خودتون ببینید!!!....





حالا ایراد این کوئل چی بود که باعث شد جونش رو از دست بده!؟! و این بلا به سرش بیاد؟!...
هیچی!... این بود که لحیم همون سیم شماره 1 از سر هسته مرکزی کوئل جدا شده بود!!!...
این کوئل واسه ماشینهای فابریک مگنت بود!... ماشینهای فابریک پلاتین هم یه همچین کوئلی دارن!... با این فرق که به خاطر دور کمتر سیم پیچ های اولیه و ثانویه، ولتاژی که ایجاد میکنن کمی ضعیف تر هست...
راستی!... کوئل های خشک به دلیل ساختار خاصشون که افت میدان الکترو مغناطیسی رو کمتر میکنن و نتیجتاً بازده بالاتری دارن، ولتاژ برقشون قوی تر از کوئل های معمولی روغنی به کار رفته در سیستم پلاتینی هست... ولی به نظر میرسه ولتاژی که ایجاد میکنن معادل نمونه های روغنی به کار رفته در سیستم مگنت باشه...
اینم بگم که ماشینتون با کوئل معمولی هم، که واسه سیستم پلاتین هست، کار میکنه و فقط جرقه کمی ضعیف تر میشه!... پس میشه برای روز مبادا یکیش رو تو ماشین داشت!... خصوصاً که قیمت نمونه اصلی ژاپنیشون نسبت به قیمت نمونه اصلی آمریکایی کوئل فابریک ماشین های مگنت خیلی منصفانه تر و مناسبتره!... من خودمم یکیش رو تو ماشین دارم برای روز مبادا!...
اتفاقاً یه بار عید چند سال پیش نزدیک مورچه خورت اصفهان یکی از همین کوئل های معمولی!، که اون موقع تو ماشین داشتم، به داد یکی از همقطاران در راه مانده! رسید!... بنده خدا با خانواده مونده بود تو جاده... بررسی کردم دیدم کوئل ماشینش سوخته!... خلاصه کوئل یدکی رو با سیم کشی جدید بستم جای مال خودش و ماشین با استارت اول روشن شد!... اینقدر خوشحال شده بود که نگو!...
البته اگه زمانی مجبور به استفاده از کوئل معمولی شدید، چون فیش های این نوع کوئل تیغه ای هست و بر خلاف کوئل فابریک، گرد نیست!، سوکت نعلی رو نمیتونید جا بزنید!... پس باید از فیشهای سوکت نعلی، سیم بکشید و اتصال ها رو برقرار کنید!... سیم های سوکت نعلی رو هم قیچی نکنید! چون حیفه!...


در پایان امیدوارم که انشاالله ولتاژ انرژی های مثبت زندگیتون بیاد تو یه سیم پیچ اولیه! با دور کم، و از یه سیم پیچ ثانویه با دور خیلی زیاد! خارج بشه! و بدین ترتیب چندین و چند برابر بشه! و انرژی های منفی زندگیتون هم بره تو یه سیم پیچ اولیه با دور خیلی زیاد!، و از یه سیم پیچ ثانویه با دور خیلی کم! خارج بشه!، همچین که اینقدر کم بشه که دیگه چیزی ازش باقی نمونه!!...
عجب دعای الکترومغناطیسی شد!!!...

[operator]

نمونه هایی از کوئل های خشک:











ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ــــــــــ

متاسفانه طول عمر لوازم برقی هرگز قابل تشخیص نیست و هر لحظه احتمال سوختنشون هست!... به همین خاطر لازمه زمان مسافرت و تردد در منطق بیابانی و خالی از سکنه!، حواسمون به این نکته هم باشه!...
من خودم همیشه موقع سفر این لوازم رو به عنوان حداقل!، همراه دارم، البته ماشینم آهو هست...
کوئل، کنترل یونیت مگنت، چکش برق، سلنوئید استارت، وایر و شمع...
البته بد نیست دوستان آهو سوار!، یه کوئل پیکاپ (یه سیم پیچ کوچیک که روی صفحه ای در داخل دلکو قرار میگیره) رو هم همراه داشته باشن!... حالا بماند که خودم هم ندارم!!!!...

[operator]

قبلاً در مورد ساختار کلی کوئل و کارآیی اون نکاتی رو به عرض رسوندم... دیدم بد نیست یه نکاتی رو که نگفته بودم اضافه کنم تا تکمیل تر بشه...
عرض کرده بودم که کوئل چیزی نیست جز یه ترانسفورماتور افزاینده و اینکه ولتاژ خروجی بالای اون در اثر القای مغناطیسی به وجود میاد...
این ولتاژ بالا در اثر القای متقابل به وجود میاد... وقتی برق باطری ماشین میاد تو سیم پیچ اولیه، باعث ایجاد یه میدان مغناطیسی میشه...
کلاً هر سیمی که از توش جریان برق عبور بکنه، حالا با هر ولتاژی که باشه، دورش یه میدان مغناطیسی شکل میگیره... یه سیم صاف هم همین میدان رو داره!... وقتی سیم از حالت مستقیم درمیاد و به صورت سیم پیچ درمیاد، این میدان مغناطیسی به صورت متراکم و قوی تری ایجاد میشه...
این میدان مغناطیسی بسته به شدت جریان ورودی و تعداد دور سیم پیچ بیشتر و بیشتر میشه!...
بذارید براتون با یه تست ساده این رو نشون بدم... همه میدونیم میدان مغناطیسی، یا همون انرژی مغناطیسی، قابلیت جذب یا بهتر بگیم ربایش! آهن رو داره!...
حالا دور یه سوهان یا به قول قصاب ها!، مصقل! چاقو تیز کنی!، که از جنس آهن هم هست و میتونه خاصیت مغناطیسی رو به خودش بگیره، یه سیم پیچ درست میکنیم!... چیه خب؟!... چیز بهتری دم دستم نبود!... بده یه خورده هم می خندید؟!!...
من از همون سیم های سیم پیچ اولیه کوئلی که براتون داغونش کردم استفاده کردم!...








حالا به دو سر این سیم پیچ یه جریان ولتاژ پایین که همون 12 ولت هست میدیم!... من از برق خروجی ترانسفورماتور کاهنده ضبط خودم استفاده کردم!... ضبط بدبخت منم شده موش آزمایشگاهی!!!...











همونجور که می بینید، هسته این سیم پیچ که چیزی نیست جز همون مصقل آهنی!، در اثر میدان مغناطیسی ایجاد شده!، خاصیت مغناطیسی یا به بیان ساده تر، آهن ربایی پیدا میکنه و قدرت جذب اون مته آهنی رو پیدا میکنه!...
با اصول کلی حاکم بر همین تست!، در کاربرد صنعتی!، آهن رباهای الکترو مغناطیسی غول پیکری میسازن که باهاش کانتینر ها و خودرو ها (تو مراکز اسقاط) رو بلند میکنن...
ویژگی این نوع آهن رباها اینه که تا وقتی جریان برق توشون هست کار میکنن و با قطع جریان دیگه خاصیت مغناطیسی ندارن و جسم بلند شده رو میندازن زمین!... که تو مراکز اسقاط هم همینجوری ماشینها رو میذارن زمین!... یعنی با قطع کردن جریان!...
برای بهره گرفتن از این میدان مغناطیسی، هسته مرکزی باید از آهن باشه و به همین خاطر تو کوئل ماشین از آهن نرم استفاده میشه!...
خب!... این ها رو گفتم که برسم به این موضوع که با ورود جریان به سیم پیچ، میدان الکترو مغناطیسی قوی ای به وجود میاد...
اما آیا همین اندازه برای کار کوئل کفایت میکنه؟!... به عبارت بهتر برای ایجاد ولتاژ خفن! همین کافیه؟!...
خیر!... درسته که ایجاد میدان مغناطیسی لازمه، اما کافی نیست!... این میدان مغناطیسی قوی، باید به جریان الکتریکی قوی تبدیل بشه تا بتونه جرقه رو در سر شمع ایجاد کنه!...
همونجور که عرض کردم!، ولتاژ ایجاد شده در سیم پیچ ثانویه، از طریق القای متقابل ایجاد میشه... به این معنی که سیم پیچ اولیه که از باطری برق میگیره!، باعث تشکیل یه میدان مغناطیسی قوی در اطراف هر دو سیم پیچ میشه...
میدان مغناطیسی ایجاد شده در اطراف سیم پیچ‌ها، باعث القای جریان الکتریکی در سیم پیچ ثانویه میشه که هر چه دورهای سیم پیچ ثانویه بیشتر باشه، جریان القایی شکل گرفته در این سیم پیچ هم بیشتر میشه...
ولی باز هم صرف ولتاژ القاء شده در سیم پیچ ثانویه، برای تشکیل قوس الکتریکی قدرتمند در سر شمع ها کافی نیست... حتماً لازمه جریان موجود در سیم پیچ اولیه، به شکلی قطع بشه... حالا مثلاً با فرمان سیستم مگنت، یا با پلاتین...
در لحظه ای که جریان الکتریکی ورودی به سیم پیچ اولیه قطع میشه، میدان مغناطیسی ایجاد شده در اطراف سیم پیچ‌ها فرو پاشیده و از بین میره و تبدیل میشه به جریان الکتریکی القایی در سیم پیچ ها...
میزان القای این جریان در سیم پیچ ها بسته به تعداد دورهای اونهاست... هر سیم پیچی که تعداد دورش بالاتر باشه ولتاژ بالاتری از این جریان القاء شده رو به خودش اختصاص میده!... اینکه گفتن هر که بامش بیش!، برفش بیشتر!!... یکیش واسه همینجاست!!!... البته اینجا میشه برقش بیشتر!!!...
پس ولتاژ القاء شده در سیم پیچ ثانویه، به خاطر تعداد دور بسیار بالاتر سیم پیچش!، بارها شدیدتر از ولتاژ اولیه گرفته شده از باطری توسط سیم پیچ اولیه هست!...
همین ولتاژ میره سر دلکو برای ایجاد جرقه در سر شمع ها!...
خب!... همه حرفهایی که تا الان زدم برای رسیدن به اینجا بود که نکته کلیدی و اساسی این فرآیند (منظورم ایجاد ولتاژ خوفناک تو کوئله!!)، قطع شدن لحظه ای جریان برق در سیم پیچ اولیه برای فرو پاشیدن! شوروی سابق!!!، ببخشید میدان مغناطیسی هست!!...
تو ماشینهایی که از سیستم پلاتین بهره میبرن، زمان بندی جرقه و قطع شدن لحظه ای جریان برق در سیم پیچ اولیه کوئل، که برای تبدیل جریان مغناطیسی به الکتریکی داخل کوئل لازمه، توسط پلاتین صورت میگیره و تو ماشین هایی که از سیستم مگنت استفاده میکنن، توسط یونیت کنترل اون انجام میشه که خودش تحت تاثیر عملکرد کوئل پیکاپ یا همون مگنت اون صورت میگیره... تو سیستم هایی هم که شبه مگنت هستن، که در حقیقت دارای یک اپتیک یا چشم الکترونیکی هستن، قطع و وصل شدن جریان توسط عبور یه پروانه چند پر که از جلوی چشم الکترونیکی میگذره انجام میشه...
به همین خاطر هست که سیستم پلاتین در دورهای بالا عملکرد خوبی نداره و نمیتونه به دقت سیستم مگنت یا اپتیک، برق رو به موقع قطع و وصل کنه... به همین خاطر با سیستم مگنت میشه به تاپ اسپید بالاتری نسبت به پلاتین دست یافت...

[operator]

قبلاً در مورد ساختار کوئل توضیحات کاملی رو خدمت دوستان ارائه کردم... الان میخوام در مورد شیوه تست سلامت کوئل براتون بگم...
این توضیحی که عرض میکنم برای کوئل های روغنی ماشینهای مگنت هست... و اعداد "مقاومت" گفته شده هم فقط برای جیپ ها!... اعم از 4 سیلندر و 6 سیلندر و 8 سیلندر!... چه cj و چه fsj!...
ولی عموماً برای بقیه ماشینهای آمریکایی 6 و 8 که مگنت هستن و سیستم دلکوشون ssi هست و نه hei، یکی هست...
عنایت دارید دیگه!، که عرض میکنم عموماً!... پس اگه موردی دیدید که فرق داره بنده رو نزنید!!... قبلش بگردید اطلاعات کوئل ماشینتون رو در بیارید!...
وقتی ماشینتون روشن نمیشه! یا گاهی بی دلیل وسط کار خاموش میشه! و هر چی میگردید دلیلش رو پیدا نمیکنید! و به سلامت کوئل شک دارید، دو راه دارید!...
راه اول که خیلی کم دردسر تر و راحت تره!، اینه که کوئل یدکیتون رو بذارید جای کوئل مشکوک! و امتحانش کنید!...
اگه مشکل برطرف شد یعنی کوئل قبلی ایراد داشته!، در غیر این صورت خیر!... و صد البته! توصیه کرده بودم که بدون داشتن کوئل یدکی هیچ جا نرید!...
و اما راه دوم!...
راه دوم اینه که با داشتن اطلاعات مربوط به کارخونه سازنده ماشینتون!، و با بکار گرفتن یک اهم متر، کوئل رو تست کنید!...
سلامت کوئل با تست مقاومتش مشخص میشه!...
کوئل رو از رو ماشین پیاده کنید!...
به عنوان اولین مرحله، دو سر اهم متر رو به فیش های + و – کوئل وصل کنید...
برای کوئل انواع جیپ (آمریکایی ها!... جیپ صحرا و کاام که اصلاً جیپ نیست و از این قبیل رو نمیگم! (آخه مگه هر شاسی بلند قدیمی کمک داری جیپه؟!!!!))، در دمای 24 درجه سانتی گراد، مقاومت نمایش داده شده باید بین 1.13 تا 1.23 اهم باشه و در دمای تقریباً 93 درجه، 1.5 اهم باشه... دمای اول معمولاً واسه اول صبحه که ماشین خاموشه و خنکه!... دمای دوم بیشتر واسه وقتیه که موتور مدتی طولانی کار کرده و کوئل حسابی داغ شده!...
اگه تو شرایط خونگی میخواید به این دما برسید و تست رو انجام بدید، نیاز به دماسنج و یه قابلمه! دارید!...
آب رو گرم کنید (یا با ریختن کمی یخ! از این قالب کوچولو فانتزی ها!! سرد کنید!) تا به دمای 24 درجه یا 93 درجه برسید!... بعد کوئل رو بکنید تو یه کیسه نایلونی که سوراخ نداشته باشه! و بذاریدش تو قابلمه تا با آب موجود هم دما!، و برای تست آماده بشه!...
ممکنه بخواید با استفاده از سشوار! یا گذاشتن کوئل در یخچال!! این کار رو بکنید!!... یا حتی شیوه های دیگه!!... اونش دیگه به خودتون بستگی داره!!!...
برای کوئل های ماشین های دیگه این اعداد (میزان مقاومت) ممکنه فرق داشته باشه... پس باید قبلش بگردید! و مقاومت کوئل ماشینتون رو پیدا کنید!...
رو برخی از کوئل ها هم رو بدنه اش حک شده!...
اگه تو مرحله اول، نتیجه خوب بود!، یعنی مقاومت نشون داده شده همونی هست که باید باشه، میریم سراغ مرحله بعد!...
در غیر این صورت کوئل خرابه و دیگه نیازی به مرحله بعد نیست!... کوئل رو تعویض کنید!...
اینجاست که باید یه نفر محکم بزنه! تو ملاج کسی که اهم متر همراش داره!، ولی کوئل یدکی نداره!! و رفته تو بیابون!!!!!!!!!!!...
اگه نتیجه مرحله اول مثبت بود، اونوقت میریم سراغ مرحله دوم تست!... چون هنوز نمیشه گفت کوئل سالمه یا نه!... نصف قضیه حله!، میمونه اون یکی نصفش!...
یعنی با اولین مرحله تست فقط میفهمیم سیم پیچ اولیه کوئل سالمه!... پس لازمه که سیم پیچ ثانویه رو هم تست کنیم!...
نگید سیم پیچ اولیه و ثانویه دیگه چیه!؟، که من با کله میرم تو دیوار!!!!... اگه نمیدونید یعنی اولین پست این تاپیک رو نخوندید!!!... پس بی زحمت اول مطالب قبلی رو دقیق بخونید!...
خب!... برای مرحله دوم تست!، یه پایه اهم متر رو به فیش + یا – کوئل وصل کنید!، و اون یکی سرش رو بزنید به همون ترمینال بزرگی که وایر دلکو رو بهش وصل میکنید!...
حالا مقاومت رو بخونید!...
برای انواع جیپ این مقاومت در دمای 24 درجه سانتی گراد باید بین 7700 تا 9300 اهم باشه و در دمای تقریباً 93 درجه، 12000 اهم باشه...
اگه دیدید درسته!، یعنی سیم پیچ ثانویه کوئل ماشینتون هم صحیح و سالمه!... پس جای دیگه دنبال ایراد بگردید! و از سیم های ورودی به کول و وایر خروجی و فیش ها هم شروع کنید!...
اگه دیدید مقاومت نشون داده شده، این اعداد نیست!، یعنی علیرغم سالم بودن سیم پیچ اولیه، سیم پیچ ثانویه کوئل خرابه!... کوئل رو تعویض کنید!...