سلام
در تیونینگ تاک قدیم مطالب زیادی در ارتباط با نحوه انتخاب روغن و استانداردهای مختلف نوشتم که متاسفانه فعلا در دسترس نیستند . یک بار دیگه سعی میکنم خلاصه اون مطالب رو به طور مختصر توضیح بدم :
فکر میکنم اکثر افراد و کاربرانی که به این سایت مراجعه میکنند ، افراد تحصیلکرده و دارای تحصیلات دانشگاهی هستند و اصولا سایت تخصصی مثل تیونینگ تاک جای مباحث دقیق و تخصصی هست و نه جای تکرار حرفهای کلی و مبهم تعویض روغنی ها . لذا شایسه است با استفاده از رویکرد دقیق علمی و استانداردهای API و ACEA و ILSAC به انتخاب روغن موتور اقدام کرد و نه براساس حرفهای کلی و مبهم تعویض روغنی ها
برای انتخاب هر روغن موتور دو پارامتر حیاتی رو باید لحاظ کرد : 1- ویسکوزیته 2- سطح کیفی
ابتدا به بررسی سطح کیفی روغن مورد نیاز می پردازیم :
ببینید معتبرترین استاندارد در مورد سطح کیفی روغن موتور مربوط به API هست . لذا براساس متن دقیق استاندارد API در مورد انتخاب روغن موتور عمل میکنیم :
https://www.api.org/products-and-ser...s#tab-gasoline
این استاندارد میگه که در ابتدا به دفترچه خودرو مراجعه کنید و سپس روغنی رو انتخاب کنید که حداقل سطح کیفی و یا بالاتر رو پاس کنه . دقت کنید که دقیقا در متن قید کرده که روغن های دارای سطح کیفی بالاتر پوشش دهنده روغن های قدیمی تر هستند . یعنی اگر در دفترچخ خودرویی روغن SL نوشته شده به این معنی است که شما باید از روغن های SL و بالاتر استفاده کنید . همچنین ذکر کرده که روغن ممکن هست تحت استانداردهای دیگه هم باشد که باید بهشون دقت بشه . این استانداردها معمولا شامل استانداردهای ACEA و ILSAC هستند که برخی روغن ها تحت این استانداردها علاوه بر API هم ممکن هست قرار داشته باشند .
لذا در استفاده از روغن های SM و SN باید یک نکته رو دقت کرد . در روغن ها یک افزودنی به نام ZDDP وجود داره که برای کاهش میزان فرسایش سطوح به روغن اضافه میشه . این افزودنی شامل عناصر و موادی هست که آلاینده محیط زیست محسوب میشند و برای روغن هایی که تحت استانداردهای سخت گیرانه محیط زیستی قرار دارند میزان این ماده دارای محدودیت هست . به طور کلی به این موارد SAPS هم گفته میشه که شامل ترکیبات سولفور و فسفر هستند . وجود zddp و saps برای موتورهای دارای بادامک لغزشی بسیار مهم هست . به شکل زیر نگاه کنید . معمولا دو مکانیزم برای بادامک در موتور وجود داره . اکثر موتورهای قدیمی تر دارای بادامک لغزشی هستند و اکثر موتورهای جدید دارای بادامک غلتشی هستند ( البته استثنا هم وجود داره ) . تمامی موتورهای xu7 و tu5 و ef7 دارای بادامک لغزشی هستند .
فایل پیوست 1831
در موتورهای دارای بادامک لغزشی (مثل xu7 و ef7 و tu5 ) استفاده از روغن هایی که دارای محدودیت zddp هستند میتونه منجر به فرسایش بیش از حد سطح فنجانک و بادامک بشه . پس برای موتورهای فوق الذکر باید از روغن هایی استفاده کرد که شامل محدودیت zddp نباشند .
بر طبق استاندارد API روغن های گرید 40 و بالاتر شامل محدودیت zddp نیستند و صرفا روغن های SM و SN گرید 30 و پایین تر ممکن هست دارای محدودیت باشند . یعنی از نظر API روغن های 0w40 و 5w40 و 10w40 و 20w50 با سطح کیفی SN و SM دارای محدودیت zddp نیستند . از طرفی باید سایر استانداردها رو هم لحاظ کرد . استاندارد ACEA در سری C شامل مسایل زیست محیطی و کاتالیزور هست . پس اگر روغنی تحت استاندارد ACEA C3 باشه به احتمال زیاد دارای محدودیت zddp و saps خواهد بود و ترجیحا نباید برای این موتورها استفاده بشه . پس برای موتوری که در دفترچه اون روغن SL ذکر شده ، استفاده از روغن های SM و SN با گرید 40 و بالاتر به شرطی که تحت استاندارد ACEA C3 نباشند بلامانع است .
برخلاف تصورات نادرست تعویض روغنی ها و امثالهم ، در روغن های SN دقیقا بر روی بحث سازگاری با آب بندها کار شده و تا روغنی با آب بندهای موتور سازگار نباشه قادر به پاس کردن استاندارد SN نخواهد بود . پس این تصور نادرست که روغن SN باعث نشتی از کاسه نمدها خواهد شد کاملا نادرست هست .
در شکل زیر برتری های روغن های SN بر SM کاملا مشخص شده :
فایل پیوست 1824
مورد دوم بحث ویسکوزیته هست :
ویسکوزیته روغن موتور تحت استاندارد SAE هست . عباراتی نظیر 20w50 و 10w40 و 5w40 در واقع ادبیات استاندارد SAE در مورد روغن موتور هستند . به این روغنها روغن مولتی گرید گفته میشه و هدف از ساختشون این بوده که روغن بتونه در حالات سرد و گرم موتور به خوبی جاری بشه و وظیفه خودش رو انجام بده . شما اول صبح که استارت میزنید موتور سرد هست و کم کم گرم میشه تا به دمای کارکرد خودش برسه پس باید روغن به گونه ای باشه که تمام این حالات رو پوشش بده . مجددا در ابتدا به دفترچه خودرو مراجعه می کنیم . معمولا سازنده یک یا دو ویسکوزیته عمومی رو جهت راهنمایی مصرف کننده ذکر کرده . در جایی که روغن 10w40 ذکر شده شما میتونید از روغن 5w40 و 0w40 هم استفاده کنید . این روغن ها در حالت کارکرد موتور و وقتی موتور گرم هست مانند یک روغن 10w40 عمل میکنند و وقتی موتور سرد هست چون ویسکوزیته کمتری دارند بهتر جاری شده و قطعات موتور بهتر روغنکاری خواهند شد . در واقع یک روغن 5w40 کاملا پوشش دهنده یک روغن 10w40 هست و در حالات سرد هم عملکرد بهتری ارایه میده . این موضوع مخصوصا برای موتورهای OHC که فاصله میل سوپاپ از پمپ روغن و کارتر زیادتر هست بسیار اهمیت داره . بیشترین تخریب در هنگام استارت سرد رخ میده پس استفاده از روغنی که به سرعت در هنگام استارت به قطعات مختلف موتور برسه اهمیت بسیار زیادی داره .
برای موتور xu7 در دفترچه پژو 405 و پژو پارس روغن 10w40 ذکر شده . همچنین روغن 20w50 هم بعنوان روغن دوم ذکر شده . هیچ جایی نوشته نشده شما نباید برای xu7 از روغن 10w40 استفاده کنید . اینکه برای xu7 باید فقط از 20w50 استفاده کنید زاییده تصورات نادرست تعویض روغنی هایی هست که حتی تعریف علمی ویسکوزیته رو هم بلد نیستند و حتی اسم استاندارد API و SAE رو نشنیدن .
فایل پیوست 1825
فایل پیوست 1826
من خودم یک پژو پارس xu7 هم دارم و سالهاست در خوزستان در کل طول سال از روغن های 5w40 مثل توتال 9000 فلزی و ادینول سوپرلایت 5w40 استفاده میکنم و بسیار عالی بوده . به همکارانم هم توصیه کردم و اونها هم برای xu7 از روغن های 10w40 یا 5w40 استفاده میکنند . برخلاف حرفهای تعویض روغنی ها هم نه نشتی وجود داشته و نه روغن کم میکنه و نه یاتاقان زده . در استفاده از روغن های گرید 40 مثل 10w40 و به خصوص 5w40 با سطح کیفی SN که تحت قید استاندارد ACEA C3 نباشد برای موتورهای tu5 و xu7 و ef7 اصلا شک نکنید . مصرف کمتر و موتور نرم تر و پایداری بهتر روغن و موتور تمیز تر و استارت بهتر همگی از مزایای استفاده از این روغن ها هستند . روغن های مینرال و روغن های SL به سرعت در حال منسوخ شدن هستند . توصیه شرکت های معتبر ساخت روغن برای موتور xu7jp هم استفاده از روغن های گرید 40 هست :
فایل پیوست 1827فایل پیوست 1828فایل پیوست 1829
فایل پیوست 1830