کلاچ، وسیله ای مکانیکی می باشد که برای عملکرد آن دو محور دوار دارد. ببه طور نمونه :در یک دریل دستی یک محور به دریل و محور دیگر به مته (مرغک) وصل شده است. وظیفه کلاج وصل کردن یا قطع کردن اتصال دو محور می باشد و در واقع کلاچ می تواند دو محور را به گونه ای به یکدیگر متصل کند که با سرعت و گشتاور مساوی بچرخند.و با قطع کردن اتصال محور ها سرعت چرخش حور ها تغییر می کنددر یک ماشین محور خارجی پیشرانه به طور پیوسته در حال چرخیدن است اما چرخ های ماشین همیشه در حال چرخش نیستند. برای اینکه ماشین در مسیر دلخواه ما حرکت کند دو را حل وجود داردراه اول خاموش کردن پیشرانه استک سبب عدم چرخش تایر ها می شود راه دیگر بکاری گیری کلاج در سیستم انتقال قدرت ماشین است که این راه منطقی تری برای استفاده از کلاج است.

اجزای تشکیل‌دهنده کلاچ


کلاچ دواقع قطعه‌ی اول مکانیکی در سیستم انتقال قدرت ماشین ها است .که مسئولیت آن قطع کردن و وصل کردن محور خروجی پیشرانه با محور جعبه‌دنده می باشد . نیروی ایجاد شده به وسیله پیشرانه مستقیما به وسیله میل‌لنگ به چرخ طیار (Flywheel) انتقال میابد. فلایویل یا چرخ طیار یک دیسک فلزی بزرگ با وزن بالا است که مسئولیتش منتقل کردن گشتاور پیشرانه به جعبه‌دنده است و کلاچ درست وسط این دو قسمت قرار می گیرد تا مسئولیت قطع و وصل منتقل کردن گشتاور را به دوش بکشد کلاچ به چهار بخش اصلی تقسیم شده است که در ادامه به معرفی هر بخش می پردازیم با دنده ۵ همراه باشید تا با عملکرد کلاج بیشتر آشنا شوید.

صفحه کلاچ



صفحه کلاج وسیله ای دایره‌ای شکل است که هر دو بخش آن با ماده‌ای با توان سایش بالا (لنت‌های صفحه کلاچ) آغشته شده است این صفحه مستقیما روی چرخ طیار قرار گرفته است و کارکرد آن کاملا مشابه لنت‌های ترمز است. در وسط این دیسک صفحه‌ی ارتعاش‌گیر قرار گرفته اند که به کمک فنرهای پیچشی ارتعاشات ولرزش های ایجاد شده توسط انتقال آنی گشتاور پیشرانه را از بین می برند تا زمان تعویض دنده یا ابتدای حرکت از حالت ثابت، مقدار تقه زدن خودرو به اندازه خیلی زیادی کم می شود.

صفحه‌ی فشار کلاچ



بخاطر اینکه کلاچ بتواند گشتاور چرخ طیار را به جعبه‌دنده انتقال دهد باید با وارد کردن فشار زیاد روی قرار گیرد. کار صفحات اصطکاکی، جلوگیری از تکان خوردن صفحه روی سطح چرخ طیار است. صفحه‌ی فشار و پوشش کلاچ مسئولیت وارد کردن نیروی لازم جهت چسباندن صفحه به چرخ طیار را برعهده دارند و بدون واسطه به سطح چرخ طیار پیچ می‌شود. صفحه کلاچ میان چرخ طیار و صفحه‌ی فشار قرار می‌گیرد.

فنر دیافراگمی


همانگونه که قبلا گفتیم ، کار کلاچ قطع و وصل گشتاور ایجاد شده پیشرانه را برعهده دارد و تعیین شد که مکانیزم منتقل کردن گشتاور به وسیله چرخ طیار چگونه انجام می شود. برای قطع ارتباط پیشرانه و جعبه‌دنده باید به طریقی فشار اصطحکاک بین صفحه کلاچ و چرخ طیار کم شود تا صفحه قادر باشد روی سطح چرخ طیار تکان بخورد . به همین جهت فنری مخصوص به اسم فنر دیافراگمی بین صفحه‌ی فشار و پوشش کلاچ قرار گرفته است . این فنر شکلی دایره ای شکل دارد که با‌ فشردن آن ها لبه‌های خارجی به سمت نیرو وارد می‌کنند تا نیروی اعمال شده ی صفحه‌ی فشار به اندازه قابل توجهی کمتر شود.